Ngày 29/01/2018, Bộ trưởng Bộ Y tế đã chính thức ký ban hành Quyết định 718/QĐ-BYT phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng đến năm 2020. Đây được xem là một trong những văn bản pháp lý quan trọng nhất của ngành y tế trong năm 2018, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011 - 2020.

Những con số mục tiêu đầy kỳ vọng đến năm 2020

Kế hoạch hành động quốc gia lần này đặt ra những chỉ tiêu rất cụ thể và định lượng rõ ràng nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng của người dân Việt Nam, đặc biệt là đối tượng trẻ em và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Theo đó, mục tiêu trọng tâm là nâng cao tầm vóc và thể lực của thế hệ tương lai.

Cụ thể, các chỉ tiêu quan trọng bao gồm:

• Tăng chiều cao: Phấn đấu tăng chiều cao của trẻ em 5 tuổi từ 1,5cm - 2cm; tăng chiều cao của người trưởng thành từ 1 - 1,5cm so với năm 2010.
• Giảm suy dinh dưỡng: Hạ tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 21,5%; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng gầy còm xuống dưới 5%.
• Nuôi con bằng sữa mẹ: Tăng tỷ lệ trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 06 tháng đầu đời đạt mức 35%.
• Cải thiện sức khỏe bà mẹ: Giảm tỷ lệ phụ nữ tuổi sinh đẻ thiếu năng lượng trường diễn xuống dưới 12%.

Giải pháp đột phá: Tập trung vào 1000 ngày đầu đời và vi chất dinh dưỡng

Để hiện thực hóa những con số trên, Quyết định 718/QĐ-BYT đã đề ra một hệ thống giải pháp đồng bộ. Trong đó, việc chăm sóc dinh dưỡng cho 1000 ngày đầu đời (từ khi mang thai đến khi trẻ 2 tuổi) được xác định là "giai đoạn vàng" không thể bỏ lỡ.

Tăng cường vi chất vào thực phẩm thiết yếu

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc đẩy mạnh tăng cường vi chất dinh dưỡng vào các sản phẩm thực phẩm thương mại. Điều này không chỉ áp dụng cho hàng sản xuất trong nước mà còn cả hàng nhập khẩu. Các nhóm thực phẩm trọng tâm bao gồm:

• Dầu ăn được tăng cường Vitamin A.
• Bột mỳ được bổ sung Sắt và Kẽm.
• Muối ăn bắt buộc phải có I-ốt.

Việc này được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng như Nghị định 09/2016/NĐ-CP về tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm.

Nâng cao chất lượng bữa ăn hộ gia đình

Bên cạnh các giải pháp y tế, kế hoạch còn khuyến khích người dân thúc đẩy mô hình sản xuất tại chỗ để tạo nguồn thực phẩm sẵn có, an toàn cho bữa ăn gia đình. Việc giáo dục truyền thông để thay đổi hành vi ăn uống, hạn chế thực phẩm không lành mạnh và tăng cường vận động thể lực cũng là một phần không thể tách rời.

Thách thức và trách nhiệm thực thi

Mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, nhưng tình trạng thấp còi vẫn còn ở mức cao, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. Do đó, Quyết định 718/QĐ-BYT nhấn mạnh trách nhiệm của các Sở Y tế tỉnh, thành phố trong việc tham mưu cho UBND cấp tỉnh để lồng ghép các mục tiêu dinh dưỡng vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

"Cải thiện tình trạng dinh dưỡng là trách nhiệm của các cấp, các ngành và mọi người dân. Cần tăng cường sự phối hợp liên ngành dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền để nâng cao chất lượng giống nòi." - Trích quan điểm xây dựng kế hoạch.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29/01/2018, thay thế các quy định trước đây trái với kế hoạch này. Việc triển khai quyết liệt các nội dung trong kế hoạch được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá cho tầm vóc người Việt trong thập kỷ tới.