Vật liệu nổ công nghiệp là loại hàng hóa đặc biệt, có nguy cơ cháy nổ cao và ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia cũng như an toàn tính mạng con người. Nhằm thắt chặt quản lý trong lĩnh vực này, ngày 15/6/2018, Bộ Công Thương đã chính thức ban hành Thông tư 13/2018/TT-BCT quy định về quản lý, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp.

Danh mục vật liệu nổ công nghiệp được phép lưu hành

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Thông tư 13/2018/TT-BCT là việc xác lập danh mục các loại vật liệu nổ công nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng tại thị trường Việt Nam. Theo đó, các loại thuốc nổ phổ biến phục vụ khai thác khoáng sản và xây dựng công trình bao gồm:

• Thuốc nổ Amonit AD1: Loại thuốc nổ bột không có tính chịu nước, thường dùng trong các hầm lò không có khí bụi nổ.
• Thuốc nổ TNP1: Thuốc nổ mạnh dùng cho các mục đích chuyên dụng.
• Thuốc nổ Anfo và Anfo chịu nước: Hỗn hợp thuốc nổ rời phổ biến nhất trong khai thác lộ thiên.
• Thuốc nổ nhũ tương: Dòng sản phẩm an toàn cao, có khả năng chịu nước tuyệt vời, dùng cho cả lộ thiên và hầm lò.

Quy trình bổ sung vật liệu nổ mới vào danh mục

Pháp luật luôn mở đường cho sự đổi mới công nghệ. Đối với các tổ chức sản xuất hoặc nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp mới (chưa có tên trong danh mục hiện hành), quy trình đăng ký được quy định rất nghiêm ngặt. Đơn vị phải gửi văn bản đăng ký trực tiếp đến Bộ Công Thương. Sau khi xem xét các kết quả thử nghiệm và đánh giá tính an toàn, Bộ sẽ ra quyết định công nhận và bổ sung vào danh mục chính thức.

Tiêu chuẩn an toàn trong thử nghiệm và nghiệm thu

Việc thử nghiệm và nghiệm thu vật liệu nổ công nghiệp không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ tuyệt đối các quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2012/BCT. Đây là "kim chỉ nam" về an toàn, bao gồm các yêu cầu về:

• Khoảng cách an toàn đối với các công trình xung quanh.
• Thiết bị đo lường và kiểm tra độ nhạy, tốc độ nổ, khả năng sinh công.
• Quy trình xử lý vật liệu nổ thừa hoặc không đạt chất lượng sau thử nghiệm.

Cần lưu ý rằng, Thông tư 13/2018/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2018. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cần rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành để đảm bảo tính tuân thủ, tránh các rủi ro pháp lý và đảm bảo an toàn tuyệt đối trong lao động.