Trong bối cảnh hệ thống pháp luật Việt Nam liên tục được hoàn thiện với nhiều Nghị định mới có hiệu lực từ năm 2025, người dân và doanh nghiệp cần nắm vững các mốc thời gian và trình tự thủ tục để đảm bảo quyền lợi hợp pháp. Dưới đây là giải đáp chi tiết cho 3 vấn đề pháp lý đang được quan tâm nhất hiện nay: cung cấp dữ liệu đất đai, đăng ký kinh doanh hộ cá thể và kỷ luật sa thải lao động.

1. Thời gian giải quyết yêu cầu cung cấp dữ liệu đất đai: Nhanh hay chậm?

Việc tiếp cận thông tin đất đai là nhu cầu thiết yếu của người dân khi thực hiện các giao dịch bất động sản. Căn cứ vào Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thời gian giải quyết thủ tục này được phân loại rõ rệt dựa trên tính sẵn có của dữ liệu:

• Dữ liệu có sẵn: Cơ quan chức năng phải cung cấp ngay trong ngày làm việc. Lưu ý, nếu yêu cầu gửi sau 15 giờ, kết quả sẽ được trả vào ngày làm việc tiếp theo.
• Dữ liệu chưa có sẵn: Chậm nhất là 02 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu hợp lệ, cơ quan phải cung cấp thông tin hoặc thông báo gia hạn. Trong trường hợp phức tạp cần tổng hợp, phân tích sâu, thời gian gia hạn tối đa không quá 10 ngày làm việc.

Ngoài ra, nếu giữa cơ quan cung cấp và người yêu cầu có thỏa thuận riêng về việc khai thác dữ liệu thì thời gian sẽ thực hiện theo nội dung thỏa thuận đó.

2. Đăng ký kinh doanh nhà trọ: Thủ tục mới tại cấp xã từ 01/07/2025

Một thay đổi quan trọng mà các chủ hộ kinh doanh cần lưu ý là việc chuyển giao thẩm quyền đăng ký kinh doanh từ cấp huyện về cấp xã. Theo quy định tại Nghị định 125/2025/NĐ-CP và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trình tự thực hiện như sau:

Chủ hộ nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đặt trụ sở. Hồ sơ bao gồm Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh và các văn bản ủy quyền liên quan (nếu có). Trong vòng 03 ngày làm việc, nếu hồ sơ hợp lệ, bạn sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (đồng thời là mã số thuế).

Lưu ý đặc biệt: Kinh doanh nhà trọ là ngành nghề có điều kiện. Do đó, bên cạnh giấy phép kinh doanh, chủ hộ phải đảm bảo các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường theo quy định chuyên ngành.

3. Sa thải người lao động khi có hành vi trộm cắp, đánh bạc: Có cần chờ kết luận công an?

Nhiều doanh nghiệp lúng túng khi phát hiện người lao động vi phạm nghiêm trọng như trộm cắp, tham ô hay sử dụng ma túy tại nơi làm việc. Câu hỏi đặt ra là: Nếu người lao động đã thừa nhận hành vi, doanh nghiệp có được sa thải ngay không?

Theo khoản 1 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có quyền áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải đối với các hành vi này nếu đã được quy định trong nội quy lao động.

"Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong các trường hợp sau đây: 1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc..."

Về mặt trình tự, Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định doanh nghiệp phải tổ chức họp kỷ luật, có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động và đảm bảo quyền tự bào chữa của người vi phạm. Nếu người lao động đã thừa nhận hành vi và biên bản được lập đúng quy định, doanh nghiệp không bắt buộc phải chờ kết luận của cơ quan điều tra để thực hiện quyền sa thải của mình.

Việc nắm rõ các quy định trên không chỉ giúp cá nhân, tổ chức thực hiện đúng nghĩa vụ mà còn là công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền lợi chính đáng trong các quan hệ dân sự và lao động. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về quy trình thực tế, bạn nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để tránh các rủi ro tranh chấp không đáng có.