Từ cuối tháng 03/2019, Bộ Giao thông Vận tải đã chính thức ban hành Thông tư 13/2019/TT-BGTVT hướng dẫn Chương trình an ninh hàng không và kiểm soát chất lượng an ninh hàng không Việt Nam. Văn bản này mang đến những thay đổi quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ của hành khách khi tham gia giao thông đường hàng không, đặc biệt là các quy định về kiểm soát hành vi và vật phẩm mang theo.

Tuyệt đối không chấp nhận hành khách say rượu lên tàu bay

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 58 Thông tư 13/2019/TT-BGTVT là việc phân loại và xử lý đối với hành khách mất khả năng làm chủ hành vi. Theo đó, pháp luật quy định rõ hai nhóm đối tượng chính:

• Hành khách mất khả năng làm chủ hành vi do bị bệnh tâm thần.
• Hành khách mất khả năng làm chủ hành vi do sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích.

Đáng chú ý, tại khoản 2 Điều 58, Bộ Giao thông Vận tải khẳng định: "Không chấp nhận chuyên chở hành khách mất khả năng làm chủ hành vi do sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích". Điều này đồng nghĩa với việc nếu hành khách xuất hiện tại điểm kiểm tra an ninh hoặc cửa ra tàu bay trong tình trạng say xỉn, không tỉnh táo, hãng hàng không có quyền từ chối vận chuyển để đảm bảo an toàn cho chuyến bay.

Quy định nghiêm ngặt đối với hành khách bị bệnh tâm thần

Khác với trường hợp say rượu, việc chuyên chở hành khách bị bệnh tâm thần được xem xét dựa trên sự đánh giá của đại diện hãng hàng không. Tuy nhiên, để được chấp nhận lên máy bay, hành khách và người nhà phải tuân thủ các điều kiện khắt khe sau:

• Phải có người đi kèm: Hành khách phải có bác sĩ hoặc thân nhân đi cùng, người này phải có khả năng kiềm chế được các hành vi bất thường của khách.
• Biện pháp y tế: Trong trường hợp cần thiết, hành khách có thể phải được gây mê trước khi lên tàu bay, với điều kiện thời gian bay không dài hơn thời gian tác dụng của thuốc.
• Kiểm tra an ninh riêng biệt: Hành khách và hành lý của họ sẽ được kiểm tra trực quan kỹ lưỡng, thường được bố trí tại khu vực riêng để đảm bảo tính riêng tư và an ninh.
• Hộ tống chuyên biệt: Nhân viên an ninh hàng không có thể sẽ hộ tống khách lên và xuống tàu bay nếu hãng hàng không yêu cầu.

Giới hạn chất lỏng trên các chuyến bay quốc tế

Bên cạnh vấn đề nhân thân, Điều 71 Thông tư 13/2019/TT-BGTVT cũng quy định chi tiết về việc mang chất lỏng, chất đặc sánh, dung dịch xịt (gọi chung là chất lỏng) đối với hành khách đi các chuyến bay quốc tế:

1. Khi qua điểm kiểm tra an ninh hàng không vào khu vực cách ly quốc tế, mỗi hành khách, thành viên tổ bay chỉ được mang không quá 01 lít chất lỏng theo người và hành lý xách tay; dung tích của mỗi chai, lọ, bình chứa chất lỏng không quá 100 mi-li-lít, đồng thời phải được đóng kín hoàn toàn.

Tuy nhiên, quy định này có ngoại lệ đối với thuốc chữa bệnh (phải có đơn thuốc kèm theo đúng tên hành khách) và sữa, thức ăn cho trẻ em (phải có trẻ em đi cùng). Đối với hàng hóa mua tại cửa hàng miễn thuế trong khu cách ly hoặc trên máy bay, hành khách được mang không giới hạn dung tích nhưng phải đựng trong túi nhựa an ninh dán kín theo quy định.

Việc nắm rõ các quy định mới này không chỉ giúp hành khách tránh được những rắc rối không đáng có tại sân bay mà còn góp phần bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho mỗi chuyến bay.