Ngày 22/11/2019, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019. Đây là một dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý minh bạch và hiện đại cho hoạt động đi lại quốc tế của công dân.

Sự cần thiết của một đạo luật riêng biệt

Trước đây, các quy định về xuất nhập cảnh của công dân chủ yếu được điều chỉnh bởi các Nghị định và Thông tư hướng dẫn, dẫn đến sự thiếu thống nhất và chưa tương xứng với tầm quan trọng của quyền tự do đi lại. Trong khi chúng ta đã có Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, thì việc ban hành một đạo luật riêng cho công dân Việt Nam là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cán bộ quản lý xuất nhập cảnh hướng dẫn người dân làm thủ tục cấp hộ chiếu (ảnh minh họa)

Những điểm mới đột phá trong công tác cấp hộ chiếu

Theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, có 4 thay đổi lớn mà người dân cần đặc biệt lưu ý:

1. Lựa chọn hộ chiếu gắn chip điện tử

Lần đầu tiên, công dân từ đủ 14 tuổi trở lên có quyền lựa chọn cấp hộ chiếu có gắn chip điện tử hoặc không gắn chip. Hộ chiếu gắn chip sẽ lưu giữ thông tin sinh trắc học và chữ ký số của người cấp, giúp việc kiểm soát tại các cửa khẩu quốc tế trở nên nhanh chóng và bảo mật hơn, đồng thời giảm thiểu nguy cơ làm giả giấy tờ.

2. Cấp hộ chiếu tại nơi thuận lợi nhất

Một trong những cải cách hành chính mạnh mẽ nhất là việc cho phép người có Thẻ căn cước công dân được thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu tại cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh, thành phố nơi thuận lợi nhất, thay vì bắt buộc phải về nơi thường trú như trước đây. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại cho người dân.

Hộ chiếu gắn chip điện tử và thẻ Căn cước công dân là những giấy tờ quan trọng trong quy định mới (ảnh minh họa)

3. Thủ tục rút gọn cho các trường hợp khẩn cấp

Luật cũng bổ sung quy định về việc cấp hộ chiếu theo thủ tục rút gọn. Theo đó, những người ra nước ngoài bị mất hộ chiếu và có nguyện vọng về nước ngay, hoặc người có quyết định trục xuất của cơ quan có thẩm quyền nước sở tại sẽ được cấp hộ chiếu có thời hạn không quá 12 tháng để giải quyết tình huống cấp bách.

4. Thu nhận dấu vân tay vào cơ sở dữ liệu

Để phục vụ cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất cảnh, nhập cảnh, dấu vân tay của người đề nghị cấp hộ chiếu sẽ được thu nhận trực tiếp trong quá trình làm thủ tục. Việc này không chỉ giúp xác thực danh tính chính xác mà còn là nền tảng để triển khai các dịch vụ công trực tuyến trong tương lai.

Điều 52. Hiệu lực thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2020.

2. Các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam tại các văn bản quy phạm pháp luật sau đây hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành...

Lời kết

Việc thông qua Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt thủ tục, mà còn thể hiện tư duy quản lý hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020, hứa hẹn sẽ mang lại nhiều thuận lợi cho công dân Việt Nam khi vươn ra thế giới.