Sự ra đời của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chất lượng tại Việt Nam. So với Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007, những quy định mới không chỉ tập trung vào việc kiểm soát mà còn thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và minh bạch hóa thị trường.

1. Khái niệm "Hộ chiếu số" - Minh bạch hóa chuỗi cung ứng

Một trong những điểm mới nổi bật nhất của Luật 2025 là việc bổ sung khái niệm "Hộ chiếu số của sản phẩm". Đây là tập hợp các thông tin về sản phẩm và chuỗi cung ứng được lưu trữ bằng mã vạch hoặc các phương thức điện tử. Điều này cho phép người tiêu dùng và cơ quan quản lý dễ dàng truy xuất nguồn gốc, quy trình sản xuất và các chứng nhận chất lượng chỉ bằng một thao tác quét mã đơn giản.

2. Thay đổi tư duy quản lý: Từ 2 nhóm sang 3 mức rủi ro

Nếu như Luật 2007 chỉ phân loại sản phẩm thành Nhóm 1 (không gây mất an toàn) và Nhóm 2 (có khả năng gây mất an toàn), thì Luật 2025 đã chi tiết hóa thành 3 mức độ rủi ro:

• Rủi ro thấp: Tổ chức, cá nhân tự công bố tiêu chuẩn áp dụng.
• Rủi ro trung bình: Phải tự công bố tiêu chuẩn và thực hiện đánh giá phù hợp quy chuẩn kỹ thuật.
• Rủi ro cao: Bắt buộc phải được tổ chức chứng nhận được chỉ định thực hiện chứng nhận hợp quy và truy xuất nguồn gốc bắt buộc.

3. Siết chặt quản lý trên nền tảng số và thương mại điện tử

Đáp ứng sự bùng nổ của kinh tế số, Luật 2025 bổ sung các hành vi bị cấm liên quan đến kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc trên nền tảng số. Các tổ chức, cá nhân bán hàng trên sàn thương mại điện tử giờ đây phải có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về chất lượng, dấu hợp chuẩn, hợp quy và hướng dẫn sử dụng an toàn cho người mua.

4. Nghĩa vụ mới của nhà sản xuất và nhập khẩu

Theo quy định tại Điều 23 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025, việc công bố tiêu chuẩn áp dụng đã được mở rộng thêm hình thức thể hiện trực tiếp trên hàng hóa hoặc thông qua nhãn điện tử. Đặc biệt, các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu phải thiết lập hệ thống tiếp nhận thông tin và bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng, đảm bảo quyền lợi chính đáng của khách hàng khi sản phẩm không đạt chuẩn.

"Tổ chức, cá nhân sản xuất phải áp dụng hệ thống quản lý chất lượng phù hợp nhằm kiểm soát quá trình sản xuất, bảo đảm sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn công bố áp dụng và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng."

Việc chuyển đổi từ Luật 2007 sang Luật 2025 không chỉ là sự thay đổi về câu chữ mà là sự thay đổi về phương thức quản lý: từ kiểm tra thủ công sang giám sát dựa trên dữ liệu và công nghệ. Doanh nghiệp cần sớm cập nhật các quy định này để tránh các rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.