Trong bối cảnh các quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ ngày càng được siết chặt nhằm giảm thiểu tai nạn và nâng cao ý thức người tham gia giao thông, việc nắm vững các lỗi vi phạm dẫn đến hình phạt bổ sung tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe (GPLX) là vô cùng quan trọng. Kể từ khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, nhiều khung hình phạt đã được điều chỉnh theo hướng nghiêm khắc hơn, đặc biệt là đối với các hành vi có nguy cơ gây nguy hiểm cao.

1. Các lỗi bị tước Giấy phép lái xe đối với xe ô tô

Đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô, Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định cụ thể các nhóm hành vi bị tước bằng lái với thời hạn khác nhau tùy vào mức độ nghiêm trọng:

Nhóm hành vi bị tước GPLX từ 10 đến 12 tháng

• Lạng lách, đánh võng: Điều khiển xe lạng lách, đánh võng trên đường bộ; chạy quá tốc độ đuổi nhau trên đường bộ.
• Sử dụng chân điều khiển: Dùng chân điều khiển vô lăng xe khi xe đang chạy trên đường bộ.

Nhóm hành vi bị tước GPLX từ 22 đến 24 tháng

Đây là mức phạt cao nhất, áp dụng cho các hành vi đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tham gia giao thông:

• Vi phạm nồng độ cồn kịch khung: Điều khiển xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở.
• Chống đối kiểm tra: Không chấp hành yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn hoặc chất ma túy của người thi hành công vụ.
• Sử dụng ma túy: Điều khiển xe trên đường mà trong cơ thể có chất ma túy.
• Gây tai nạn nghiêm trọng: Thực hiện các hành vi lạng lách, đánh võng, chạy quá tốc độ đuổi nhau mà gây tai nạn giao thông.
• Tái phạm: Tái phạm hành vi điều khiển xe lạng lách, đánh võng.
• Đua xe trái phép: Tham gia đua xe trái phép trên đường giao thông.

2. Các lỗi bị tước Giấy phép lái xe đối với mô tô, xe gắn máy

Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy cũng đối mặt với những chế tài nghiêm khắc tại Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

Thời hạn tước từ 10 đến 12 tháng

• Điều khiển xe lạng lách, đánh võng; sử dụng chân chống hoặc vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy.
• Điều khiển xe thành nhóm từ 02 xe trở lên chạy quá tốc độ quy định.
• Ngồi phía sau vòng tay qua người ngồi trước để điều khiển xe (trừ trường hợp chở trẻ em dưới 06 tuổi ngồi phía trước).
• Sử dụng còi, rú ga (nẹt pô) liên tục trong khu đông dân cư, khu vực bệnh viện.

Thời hạn tước từ 22 đến 24 tháng

• Vi phạm nồng độ cồn ở mức cao nhất (vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở).
• Sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích bị cấm khi lái xe.
• Không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn, ma túy.
• Thực hiện các hành vi nguy hiểm như buông cả hai tay, dùng chân điều khiển xe, nằm trên yên xe điều khiển xe.
• Đua xe trái phép hoặc tái phạm hành vi lạng lách, đánh võng.

3. Quy định về việc vừa trừ điểm vừa tước GPLX

Một điểm mới đáng chú ý trong hệ thống pháp luật giao thông hiện nay là sự xuất hiện của cơ chế trừ điểm GPLX theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Tuy nhiên, nhiều người dân thắc mắc liệu có bị áp dụng đồng thời cả hai hình thức này hay không?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

"Trường hợp một cá nhân thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính mà bị xử phạt trong cùng một lần thì bị phạt tiền đối với từng hành vi vi phạm, nếu có hành vi vi phạm bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe và hành vi vi phạm bị trừ điểm giấy phép lái xe thì chỉ áp dụng hình thức tước quyền sử dụng giấy phép lái xe."

Như vậy, pháp luật ưu tiên áp dụng hình thức tước quyền sử dụng GPLX nếu trong cùng một lần xử phạt có cả lỗi bị tước và lỗi bị trừ điểm. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất và tránh việc xử phạt chồng chéo đối với cùng một đối tượng vi phạm.

4. Những lưu ý quan trọng khi bị tước bằng lái

Người tham gia giao thông cần đặc biệt lưu ý quy định tại khoản 4 Điều 5 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

"Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, nếu cá nhân, tổ chức vẫn tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề thì bị xử phạt như hành vi không có giấy phép, chứng chỉ hành nghề."

Điều này có nghĩa là nếu bạn bị tước GPLX mà vẫn tiếp tục lái xe, bạn sẽ bị xử phạt với lỗi "Không có Giấy phép lái xe", mức phạt tiền sẽ cao hơn rất nhiều so với các lỗi thông thường. Ngoài ra, trong thời gian bị tước bằng, người vi phạm cũng không được làm thủ tục cấp mới, đổi hay cấp lại GPLX.

Việc hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp các tài xế tránh được những rắc rối về pháp lý mà còn góp phần xây dựng một văn hóa giao thông an toàn, văn minh. Hãy luôn thượng tôn pháp luật để bảo vệ chính mình và cộng đồng.