Lương hưu luôn là mong mỏi lớn nhất của người lao động khi về già để đảm bảo an sinh xã hội và không trở thành gánh nặng cho con cái. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp dù đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) vẫn còn thiếu. Trong bối cảnh năm 2020, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất nhân văn, cho phép người lao động được đóng một lần cho những năm còn thiếu để kịp thời hưởng chế độ hưu trí.

1. Trường hợp tham gia BHXH bắt buộc: Chỉ được đóng thiếu tối đa 06 tháng

Đối với những người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc, cơ hội đóng một lần cho số tháng còn thiếu hẹp hơn so với loại hình tự nguyện. Cụ thể, căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 15 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, điều kiện để được đóng một lần như sau:

• Người lao động phải đủ điều kiện về tuổi hưởng lương hưu theo quy định.
• Thời gian đóng BHXH bắt buộc còn thiếu tối đa không quá 06 tháng.

Nếu thỏa mãn hai điều kiện trên, người lao động được lựa chọn đóng một lần cho số tháng còn thiếu. Mức đóng hàng tháng được tính bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động (thường là 22%) theo mức tiền lương tháng đóng BHXH trước khi nghỉ việc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Ví dụ thực tế: Ông Nam đến tháng 10/2020 đủ tuổi nghỉ hưu nhưng mới có 19 năm 07 tháng đóng BHXH. Như vậy, ông còn thiếu 05 tháng để đủ 20 năm. Theo quy định, ông Nam có thể đóng một lần cho 05 tháng này ngay trong tháng 10/2020 để bắt đầu nhận lương hưu từ tháng 11/2020.

2. Trường hợp tham gia BHXH tự nguyện: Cơ hội mở rộng lên đến 10 năm

Đây được coi là chính sách ưu việt nhất dành cho người tham gia BHXH tự nguyện hoặc những người từ BHXH bắt buộc chuyển sang tự nguyện để hưởng lương hưu. Theo Nghị định 134/2015/NĐ-CP, có hai kịch bản chính:

Thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng)

Tại điểm e khoản 1 Điều 9 Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định rõ:

"Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu."

Mức đóng một lần này sẽ bao gồm tổng mức đóng của các tháng còn thiếu, cộng thêm lãi gộp theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng do BHXH Việt Nam công bố. Thời điểm hưởng lương hưu sẽ được tính từ tháng liền kề sau tháng đóng đủ số tiền.

Thời gian đóng BHXH còn thiếu trên 10 năm

Nếu người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu vượt quá 10 năm, họ không được đóng một lần ngay lập tức. Thay vào đó, người lao động phải tiếp tục đóng BHXH tự nguyện theo các phương thức định kỳ (hàng tháng, 03 tháng, 06 tháng...) cho đến khi thời gian còn thiếu chỉ còn không quá 10 năm. Lúc này, họ mới được áp dụng phương thức đóng một lần cho những năm còn lại để hưởng lương hưu.

3. Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc đóng một lần cho những năm còn thiếu là một khoản đầu tư lớn tại một thời điểm, nhưng lợi ích mang lại là sự ổn định tài chính lâu dài thông qua lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế miễn phí suốt đời. Người lao động cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ quá trình đóng BHXH thông qua sổ bảo hiểm hoặc ứng dụng VssID (nếu có).
• Đối chiếu tuổi nghỉ hưu chính xác theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các văn bản hướng dẫn tại thời điểm năm 2020.
• Liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH quận/huyện nơi cư trú để được tính toán chính xác số tiền cần đóng một lần.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý bạn đọc giải đáp được thắc mắc về việc đóng BHXH một lần cho những năm còn thiếu. Đây thực sự là một cánh cửa mở ra cơ hội an nhàn tuổi già cho rất nhiều người lao động Việt Nam.