Nhằm cụ thể hóa các quy định mới của Trung ương về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, ngày 14/10/2025, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức ban hành Công văn 2892/UBND-VX. Đây được xem là "kim chỉ nam" giúp các phường, xã, đặc khu trên địa bàn thành phố kiện toàn đội ngũ, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại cơ sở.

Căn cứ pháp lý và mục tiêu đổi mới bộ máy cơ sở

Việc ban hành hướng dẫn này không phải là hoạt động đơn lẻ mà dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc từ Nghị định 150/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 190/NQ-CP của Chính phủ.

"Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu (gọi chung là cấp xã) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh."

Mục tiêu cốt lõi là phân định rõ ràng trách nhiệm, tránh chồng chéo và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính tại địa phương.

Chi tiết 3 cơ quan chuyên môn nòng cốt tại cấp xã

Theo hướng dẫn tại Công văn 2892/UBND-VX, bộ máy cấp xã sẽ tập trung vào 3 đầu mối chính:

1. Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân

Đây là cơ quan "đầu não" tham mưu, giúp việc trực tiếp cho lãnh đạo địa phương. Văn phòng không chỉ quản lý lĩnh vực hành chính, tư pháp mà còn phụ trách cả công tác đối ngoại (đặc biệt quan trọng với các xã biên giới, hải đảo). Điểm mới là Văn phòng sẽ có tài khoản riêng và con dấu riêng để thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Nghị quyết 190/NQ-CP.

2. Phòng Kinh tế (hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị)

Cơ quan này chịu trách nhiệm quản lý đa ngành từ Tài chính - Kế hoạch, Xây dựng, Công Thương đến Nông nghiệp và Môi trường. Tại các phường, tên gọi sẽ là Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị để phù hợp với đặc thù đô thị hóa cao của TP.HCM.

3. Phòng Văn hóa - Xã hội

Phụ trách các mảng thiết yếu gắn liền với đời sống nhân dân như: Nội vụ, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Khoa học, Thông tin và Y tế. Đây là nơi trực tiếp triển khai các chính sách an sinh xã hội, giáo dục mầm non và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân.

Quy định về con dấu và cơ cấu nhân sự

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc xác định vị trí của người đứng đầu. Trưởng phòng (hoặc Chánh Văn phòng) do Chủ tịch UBND cấp xã bổ nhiệm và chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của đơn vị. Biên chế công chức của các phòng này nằm trong tổng biên chế được giao hàng năm, đảm bảo tính tinh gọn nhưng vẫn hiệu quả.

Việc triển khai Công văn 2892/UBND-VX kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong quản trị công tại TP.HCM, giúp bộ máy chính quyền cấp cơ sở phản ứng nhanh nhạy hơn với các yêu cầu từ thực tiễn đời sống.