Sáng ngày 23/10/2026, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận là tờ trình về việc sửa đổi các luật thuế liên quan đến bất động sản. Thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày đề xuất áp dụng mức thuế suất 0,2% đối với diện tích đất bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Chính phủ đề xuất mức thuế suất cao nhất cho đất bỏ hoang

Theo Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 2010, Chính phủ kiến nghị bổ sung quy định cụ thể về việc xử lý tài chính đối với các trường hợp lãng phí tài nguyên đất. Cụ thể, mức thuế suất 0,2% sẽ được áp dụng đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng theo tiến độ dự án mà không áp dụng hạn mức.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, con số 0,2% không phải là ngẫu nhiên. Đây chính là mức thuế suất cao nhất được quy định trong hệ thống thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành, tương đương với mức áp dụng cho đất lấn, chiếm. So với mức thuế suất đối với đất ở trong hạn mức (thường là 0,03%), mức thuế đề xuất này cao gấp gần 7 lần. Điều này thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc ngăn chặn tình trạng "găm" đất, đầu cơ chờ tăng giá nhưng không tạo ra giá trị sử dụng thực tế.

Ý kiến thẩm tra và những vấn đề cần làm rõ

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản nhất trí với chủ trương tăng cường công cụ thuế để điều tiết thị trường đất đai. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng đặt ra nhiều vấn đề cần Chính phủ giải trình và làm rõ thêm để đảm bảo tính khả thi và thống nhất của hệ thống pháp luật.

Thống nhất khái niệm với Luật Đất đai 2024

Một trong những điểm mấu chốt được Ủy ban Kinh tế lưu ý là sự tương thích giữa các văn bản luật. Hiện nay, Luật Đất đai 2024 đã có những quy định mới về phân loại và xử lý đất vi phạm. Tuy nhiên, khái niệm "đất bỏ hoang" trong dự thảo luật thuế cần được định nghĩa đồng nhất với các tiêu chí xác định "đất không đưa vào sử dụng" hoặc "chậm đưa vào sử dụng" trong pháp luật về đất đai.

Việc thiếu sự thống nhất về thuật ngữ có thể dẫn đến khó khăn trong quá trình thực thi, gây tranh cãi giữa cơ quan thuế và người sử dụng đất khi xác định đối tượng chịu thuế suất cao.

Tránh trùng lặp nghĩa vụ tài chính

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ rà soát kỹ để tránh tình trạng một hành vi vi phạm nhưng phải chịu nhiều hình thức phạt tài chính trùng lặp. Ví dụ, nếu một khu đất đã bị xử phạt hành chính về hành vi chậm tiến độ theo quy định của pháp luật đất đai, thì việc áp thêm mức thuế 0,2% cần được tính toán sao cho công bằng, đúng bản chất là thuế điều tiết chứ không phải là một hình thức phạt chồng phạt.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cần làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế 0,2% đề xuất với mức 0,15% đang áp dụng cho đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp sử dụng không đúng mục đích hoặc chưa sử dụng theo đúng quy định hiện hành.

Dự kiến, dự án Luật này sẽ tiếp tục được thảo luận tại tổ và hội trường trước khi Quốc hội xem xét thông qua vào cuối kỳ họp. hethongphapluat.com sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về chính sách thuế quan trọng này đến quý độc giả.

Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân, phiên họp ngày 23/10/2026.