Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc chuẩn hóa trình độ đội ngũ nhà giáo trở thành yêu cầu cấp thiết. Đối với những người tốt nghiệp các chuyên ngành ngoài sư phạm nhưng có nguyện vọng cống hiến cho sự nghiệp trồng người, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm chính là điều kiện tiên quyết và bắt buộc. Đặc biệt, với sự ra đời của các quy định mới trong năm 2021, lộ trình để trở thành giáo viên đã có những thay đổi quan trọng mà người học cần nắm vững.

Giáo viên cần đáp ứng các tiêu chuẩn về nghiệp vụ sư phạm để đảm bảo chất lượng giảng dạy (ảnh minh họa)

1. Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm là gì và tại sao lại bắt buộc?

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm là văn bằng chứng nhận cá nhân đã hoàn thành khóa bồi dưỡng về kỹ năng, phương pháp giảng dạy và tâm lý giáo dục. Đây không phải là bằng cử nhân sư phạm, nhưng là thành phần không thể thiếu trong hồ sơ tuyển dụng giáo viên đối với người học trái ngành.

Theo quy định tại Điều 72 Luật Giáo dục 2019, trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo đã được nâng cao rõ rệt. Cụ thể:

"1. Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:

... b) Có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.

Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm;"

Như vậy, nếu bạn tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Anh, Công nghệ thông tin hay Mỹ thuật và muốn đi dạy tại các trường phổ thông, bạn bắt buộc phải tham gia khóa bồi dưỡng này để hoàn thiện kỹ năng sư phạm theo đúng quy định của pháp luật.

2. Chương trình bồi dưỡng cho giáo viên Tiểu học (Thông tư 11/2021)

Từ tháng 5/2021, chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên tiểu học được thực hiện theo Thông tư 11/2021/TT-BGDĐT. Đây là chương trình chuyên biệt dành cho những người có bằng cử nhân các chuyên ngành như: Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Công nghệ, Giáo dục thể chất, Ngoại ngữ.

Cấu trúc chương trình học:

Tổng khối lượng kiến thức là 35 tín chỉ, chia làm hai phần:

• Phần bắt buộc (31 tín chỉ): Bao gồm các học phần nền tảng như Tâm lý học giáo dục, Giáo dục học, Giao tiếp sư phạm, Quản lý hành vi học sinh và đặc biệt là 02 đợt thực tập sư phạm tại trường tiểu học.
• Phần tự chọn (04 tín chỉ): Học viên được chọn 02 trong số các học phần như Công tác chủ nhiệm, Tổ chức hoạt động trải nghiệm, hoặc Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.

Điểm mới của chương trình này là chú trọng vào năng lực thực hành và khả năng thích ứng với Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm là minh chứng cho năng lực giảng dạy chuyên nghiệp (ảnh minh họa)

3. Chương trình bồi dưỡng cho giáo viên THCS và THPT (Thông tư 12/2021)

Đối với cấp trung học, Thông tư 12/2021/TT-BGDĐT quy định chương trình bồi dưỡng gồm 34 tín chỉ. Cấu trúc chương trình được thiết kế linh hoạt để người học có thể lựa chọn nhánh phù hợp với cấp học mình mong muốn giảng dạy.

Các khối kiến thức chính:

• Khối học phần chung (17 tín chỉ): Dành cho cả đối tượng THCS và THPT, tập trung vào lý luận dạy học, đánh giá trong giáo dục và rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cơ bản.
• Khối học phần nhánh (17 tín chỉ): Người học chọn nhánh THCS hoặc THPT. Tại đây, học viên sẽ được đào tạo sâu về phương pháp dạy học bộ môn cụ thể và thực hiện thực tập sư phạm tại các trường tương ứng.

Học viên hoàn thành nhánh nào sẽ được cấp chứng chỉ tương ứng cho cấp học đó. Nếu hoàn thành cả hai nhánh, học viên có thể được cấp 02 chứng chỉ hoặc chứng chỉ chung cho cả hai cấp học.

4. Điều kiện cấp chứng chỉ và danh sách các trường uy tín

Để được cấp chứng chỉ, học viên phải tham gia đầy đủ các học phần và đạt điểm từ 5.0 trở lên (thang điểm 10) cho tất cả các bài kiểm tra học phần. Quan trọng hơn, việc lựa chọn đơn vị đào tạo phải đảm bảo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Dưới đây là danh sách một số cơ sở giáo dục đại học sư phạm trọng điểm thường xuyên tổ chức các khóa bồi dưỡng này:

Lời khuyên pháp lý: Trước khi đăng ký, người học cần kiểm tra kỹ bằng cử nhân của mình có thuộc danh mục "chuyên ngành phù hợp" hay không và đảm bảo cơ sở đào tạo có chức năng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo đúng quy định tại Luật Giáo dục 2019 để tránh lãng phí thời gian và công sức.