Trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển mạnh mẽ, việc vay tiền online qua các ứng dụng (app) đã trở nên vô cùng phổ biến nhờ sự tiện lợi và nhanh chóng. Tuy nhiên, một câu hỏi mà rất nhiều người đi vay quan tâm là: Vay tiền online không trả có bị nợ xấu không? Việc hiểu rõ quy định pháp luật về phân loại nợ sẽ giúp người dân tránh được những hệ lụy đáng tiếc cho hồ sơ tín dụng cá nhân.

Vay tiền online là gì và các hình thức phổ biến hiện nay

Vay tiền online thực chất là một hình thức vay tín chấp (vay tiêu dùng) được thực hiện thông qua các nền tảng trực tuyến. Theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024, các tổ chức tín dụng được phép thực hiện hoạt động ngân hàng bằng phương tiện điện tử.

Hiện nay, thị trường vay online chia làm hai nhóm chính:

• Nhóm chính thống: Bao gồm các ngân hàng thương mại và công ty tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép. Các khoản vay tại đây được quản lý chặt chẽ và thông tin được cập nhật lên hệ thống thông tin tín dụng quốc gia.
• Nhóm không chính thống (Tín dụng đen): Các app vay tiền núp bóng dịch vụ cầm đồ hoặc tư vấn tài chính, cho vay với lãi suất cực cao và thường không tuân thủ các quy định về trần lãi suất của Bộ luật Dân sự 2015.

Vay tiền online không trả có bị nợ xấu trên CIC không?

Việc có bị ghi nhận nợ xấu hay không phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị mà bạn thực hiện khoản vay.

Trường hợp vay qua Ngân hàng hoặc Công ty tài chính

Nếu bạn vay tiền qua app của các ngân hàng hoặc công ty tài chính chính thống, mọi thông tin về khoản vay của bạn sẽ được báo cáo về Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC). Căn cứ theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN, nợ xấu được xác định khi khoản nợ của khách hàng bị phân loại vào các nhóm 3, 4 và 5.

Theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 31/2024/TT-NHNN: "Nợ xấu (NPL) là nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5 quy định tại Điều 10 hoặc Điều 11 Thông tư này."

Cụ thể, các nhóm nợ được quy định tại Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN như sau:

• Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn): Khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày.
• Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ): Khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày.
• Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn): Khoản nợ quá hạn trên 360 ngày.

Trường hợp vay qua app "tín dụng đen"

Đối với các app vay tiền không chính thống, hoạt động trái phép, thông tin khoản vay thường không được cập nhật lên hệ thống CIC. Do đó, về mặt lý thuyết, bạn sẽ không bị nợ xấu trên hệ thống ngân hàng chính thống.

Tuy nhiên, đừng vì thế mà chủ quan. Các tổ chức này thường sử dụng các biện pháp đòi nợ phi pháp như:

• Gọi điện quấy rối, đe dọa người thân, bạn bè, đồng nghiệp.
• Bôi nhọ danh dự trên mạng xã hội bằng cách cắt ghép hình ảnh.
• Bán nợ cho các công ty đòi nợ thuê có hành vi cưỡng đoạt tài sản.

Hệ lụy khi bị liệt vào danh sách nợ xấu

Khi đã bị ghi nhận nợ xấu trên CIC, cá nhân sẽ phải đối mặt với nhiều hạn chế nghiêm trọng:

1. Không thể vay vốn: Hầu hết các ngân hàng sẽ từ chối cấp tín dụng cho khách hàng có nợ xấu nhóm 3 trở lên.
2. Ảnh hưởng đến người thân: Trong một số trường hợp, nợ xấu của một thành viên có thể ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của cả hộ gia đình nếu xét duyệt dựa trên sổ hộ khẩu hoặc người liên quan.
3. Thời gian xóa nợ lâu: Thông tin nợ xấu thường được lưu giữ trên hệ thống CIC trong vòng 05 năm kể từ ngày tất toán khoản nợ.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để bảo vệ quyền lợi và hồ sơ tín dụng của mình, người dân cần lưu ý:

• Chỉ vay tiền tại các tổ chức tín dụng uy tín, có địa chỉ và mã số thuế rõ ràng.
• Đọc kỹ hợp đồng vay, đặc biệt là các điều khoản về lãi suất, phí phạt quá hạn.
• Cân đối khả năng tài chính trước khi vay để đảm bảo trả nợ đúng hạn, tránh rơi vào các nhóm nợ xấu theo quy định tại Thông tư 31/2024/TT-NHNN.

Nếu bạn đang gặp rắc rối với các app vay tiền hoặc bị đòi nợ sai quy định, hãy liên hệ với cơ quan công an hoặc các tổ chức tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.