Ngày 15/03/2022, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Quyết định số 717/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chung không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là một dấu mốc quan trọng trong việc hiện thực hóa tầm nhìn về một Thủ đô hiện đại, bền vững và tối ưu hóa nguồn lực đất đai.

Quy mô và phạm vi nghiên cứu chiến lược

Theo nội dung phê duyệt, không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm thành phố Hà Nội được xác định trên một phạm vi rộng lớn, bao quát toàn bộ các khu vực trọng điểm của Thủ đô. Cụ thể:

• Khu vực nghiên cứu chính: Bao gồm đô thị trung tâm thành phố Hà Nội, thuộc địa giới hành chính của 20 quận, huyện: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Tây Hồ, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Long Biên, Mê Linh, Đông Anh, Gia Lâm, Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Oai, Thanh Trì, Thường Tín.
• Diện tích nghiên cứu: Khoảng 75.600 ha, giới hạn bởi phía Bắc giáp sông Cà Lồ, phía Đông giáp tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên, các phía còn lại giáp đường Vành đai 4.
• Kết nối vùng: Quy hoạch cũng định hướng kết nối không gian ngầm tại 05 đô thị vệ tinh gồm: Sóc Sơn, Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai và Phú Xuyên.

Việc lập quy hoạch này căn cứ trực tiếp vào Quyết định 1259/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và tuân thủ các quy định tại Luật Quy hoạch đô thị 2009.

Phân vùng chức năng không gian ngầm

Không gian ngầm đô thị Hà Nội không chỉ đơn thuần là các đường hầm giao thông mà được quy hoạch thành một hệ thống đa năng, bao gồm:

1. Hệ thống giao thông ngầm

Trọng tâm là mạng lưới đường sắt đô thị (Metro) với các ga ngầm và tuyến hầm kết nối. Bên cạnh đó là các bãi đỗ xe công cộng ngầm được bố trí tại các khu vực đông dân cư, trung tâm thương mại và các đầu mối giao thông chính.

2. Hạ tầng kỹ thuật ngầm

Quy hoạch định hướng xây dựng các đường cống bể kỹ thuật, hào và tuynel kỹ thuật để lắp đặt các đường dây, đường ống cấp nước, cấp điện, thông tin liên lạc... Điều này giúp giảm thiểu việc đào xới mặt đường thường xuyên và nâng cao mỹ quan đô thị.

3. Không gian công cộng và thương mại

Tại các khu vực trung tâm và các ga Metro lớn, không gian ngầm sẽ được khai thác để làm trung tâm thương mại, dịch vụ, vui chơi giải trí, kết nối trực tiếp với các tòa nhà cao tầng trên mặt đất, tạo thành một mạng lưới giao thương khép kín và tiện lợi.

"Việc phê duyệt quy hoạch không gian ngầm là bước đi tất yếu để Hà Nội giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, thiếu hụt không gian công cộng và bãi đỗ xe, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa lịch sử trên mặt đất tại khu vực nội đô lịch sử."

Tầm nhìn đến năm 2050

Đến năm 2050, Hà Nội kỳ vọng sẽ sở hữu một hệ thống không gian ngầm hoàn chỉnh, kết nối thông suốt giữa các quận trung tâm và các đô thị vệ tinh. Đây sẽ là nền tảng để Thủ đô phát triển theo mô hình đô thị thông minh, hiện đại, sánh ngang với các thành phố lớn trong khu vực và trên thế giới.

Các cơ quan chức năng như Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội có trách nhiệm phối hợp với các quận, huyện để triển khai chi tiết các phân khu ngầm, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi của đồ án quy hoạch đồ sộ này.