Tại sao doanh nghiệp cần xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hàng hóa?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc hàng hóa bị "ngâm" tại cảng do sai lệch mã HS, nghi ngờ về xuất xứ hoặc tranh cãi về trị giá hải quan là nỗi ám ảnh của bất kỳ doanh nghiệp nào. Để giải quyết bài toán này, Luật Hải quan 2014 đã quy định cơ chế xác định trước thông tin hàng hóa, giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn trong khâu làm thủ tục.

Việc xác định trước không chỉ giúp doanh nghiệp biết chính xác số thuế phải nộp mà còn giảm thiểu tối đa rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính do khai sai. Đặc biệt, đối với các mặt hàng mới lần đầu nhập khẩu hoặc hàng hóa có tính chất phức tạp, đây được xem là "tấm bùa hộ mệnh" để hàng hóa được thông quan nhanh chóng.

Điều kiện và đối tượng được đề nghị xác định trước

Theo quy định tại Điều 28 Luật Hải quan 2014, người khai hải quan có quyền đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu.

"Trong trường hợp người khai hải quan đề nghị xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu, người khai hải quan cung cấp thông tin, chứng từ liên quan, mẫu hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu cho cơ quan hải quan để cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan."

Thủ tục này thường được áp dụng cho các trường hợp:

• Hàng hóa lần đầu xuất khẩu, nhập khẩu.
• Hàng hóa có thay đổi lớn, bất thường về trị giá so với các lô hàng trước đó.
• Hàng hóa đơn chiếc, không phổ biến trên thị trường.

Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì?

Tùy vào nội dung cần xác định, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ tương ứng theo hướng dẫn tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Thông tư 38/2015/TT-BTC.

1. Xác định trước mã số hàng hóa (HS Code)

Doanh nghiệp cần nộp đơn đề nghị kèm theo tài liệu kỹ thuật như bản phân tích thành phần, catalogue, hình ảnh chi tiết và mẫu hàng hóa (nếu có). Việc xác định đúng mã HS là nền tảng để áp dụng đúng mức thuế suất.

2. Xác định trước xuất xứ hàng hóa

Thủ tục này hiện nay được thực hiện chủ yếu qua Cổng thông tin Dịch vụ công trực tuyến Hải quan. Doanh nghiệp cần cung cấp bản kê nguyên liệu, quy trình sản xuất và các chứng nhận phân tích từ nhà sản xuất theo quy định tại Thông tư 33/2023/TT-BTC.

3. Xác định trước trị giá hải quan

Hồ sơ bao gồm hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, vận đơn và các tài liệu liên quan đến phương pháp xác định giá. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được các nghi vấn về giá và việc phải đi tham vấn giá sau khi đã nhập hàng.

Quy trình giải quyết và giá trị pháp lý của kết quả

Hồ sơ phải được gửi đến Tổng cục Hải quan chậm nhất 60 ngày trước khi thực hiện xuất nhập khẩu. Trong vòng 05 ngày làm việc, cơ quan hải quan sẽ thông báo chấp nhận hoặc từ chối hồ sơ.

Kết quả xác định trước sẽ được thể hiện bằng văn bản thông báo và có hiệu lực tối đa không quá 03 năm. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để doanh nghiệp khai báo trên tờ khai hải quan. Nếu doanh nghiệp không đồng ý với kết quả, có quyền yêu cầu xem xét lại trong vòng 60 ngày kể từ ngày nhận thông báo.

Lời khuyên từ chuyên gia: Doanh nghiệp nên tận dụng tối đa cơ chế này, đặc biệt là với các dự án lớn hoặc các mặt hàng có thuế suất cao để đảm bảo an toàn pháp lý và tối ưu hóa dòng tiền.