Trong thực tế, không ít trường hợp một người vô tình rơi vào vòng lao lý chỉ vì đi cùng hoặc chở người có hành vi tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy. Câu hỏi đặt ra là: Liệu việc chỉ đơn thuần đi cùng có đủ căn cứ để cấu thành tội phạm? Ranh giới giữa một người làm chứng khách quan và một đồng phạm giúp sức là gì?

Ranh giới pháp lý: Biết hay không biết?

Theo quy định tại Thông tư liên tịch 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP, chất ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần nằm trong danh mục kiểm soát của Chính phủ. Việc xác định một người đi cùng có phạm tội hay không phụ thuộc hoàn toàn vào yếu tố ý chí và nhận thức.

Trường hợp 1: Trở thành đồng phạm do "giúp sức"

Dựa trên Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015, đồng phạm là trường hợp có từ hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Nếu bạn biết rõ người đi cùng đang mang ma túy để bán hoặc vận chuyển mà vẫn đồng ý chở đi, bạn đã trở thành người giúp sức.

"Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm."

Trong tình huống này, hành vi dùng phương tiện cá nhân để chở đối tượng đi giao dịch ma túy được coi là hành vi tạo điều kiện vật chất, và bạn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với tội danh mà người kia thực hiện.

Trường hợp 2: Vô tội khi không biết mục đích phạm tội

Ngược lại, nếu bạn hoàn toàn không biết về sự hiện diện của ma túy cũng như mục đích của người đi cùng, pháp luật sẽ bảo vệ bạn. Lúc này, bạn không có lỗi cố ý và không thỏa mãn dấu hiệu của đồng phạm. Bạn sẽ được xác định là người làm chứng để hỗ trợ cơ quan điều tra làm rõ vụ án.

Mức án nghiêm khắc cho hành vi mua bán ma túy

Nếu bị xác định là đồng phạm trong tội mua bán trái phép chất ma túy, mức hình phạt là cực kỳ nghiêm khắc. Theo Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015, khung hình phạt được chia thành nhiều cấp độ:

• Khung 1: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
• Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm (áp dụng khi có tổ chức, phạm tội nhiều lần...).
• Khung 3: Phạt tù từ 15 năm đến 20 năm.
• Khung 4: Phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình (áp dụng với khối lượng ma túy lớn như Heroine từ 100 gam trở lên).

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền lên đến 500 triệu đồng hoặc tịch thu tài sản theo hình phạt bổ sung.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, mỗi cá nhân cần nâng cao cảnh giác khi nhận lời chở người khác hoặc giữ hộ đồ vật không rõ nguồn gốc. Trong trường hợp bị cơ quan chức năng kiểm tra, hãy bình tĩnh trình bày trung thực về mối quan hệ và sự việc để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.