Trong quá trình tham gia giao thông, việc chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nét văn hóa ứng xử. Tuy nhiên, thực tế vẫn ghi nhận không ít trường hợp người vi phạm có thái độ thiếu hợp tác, thậm chí là dùng vũ lực chống đối Cảnh sát giao thông (CSGT). Những hành vi này sẽ bị pháp luật xử lý nghiêm minh ra sao? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các chế tài từ hành chính đến hình sự đối với hành vi này.

Thế nào là hành vi chống người thi hành công vụ giao thông?

Để xác định một hành vi có cấu thành tội chống người thi hành công vụ hay không, trước hết cần hiểu rõ khái niệm này theo quy định của pháp luật hiện hành. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 208/2013/NĐ-CP, hành vi chống người thi hành công vụ được định nghĩa như sau:

Hành vi chống người thi hành công vụ là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc không chấp hành hiệu lệnh, yêu cầu của người thi hành công vụ hoặc có hành vi khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ được giao hoặc ép buộc người thi hành công vụ không thực hiện nhiệm vụ được giao.

Như vậy, đối với lĩnh vực giao thông, bất kỳ hành động nào nhằm cản trở CSGT thực hiện nhiệm vụ như: lăng mạ, đe dọa, dùng hung khí tấn công hoặc cố tình không dừng xe theo hiệu lệnh đều có thể bị coi là hành vi chống người thi hành công vụ.

Xử phạt hành chính: Mức phạt tiền lên đến 8 triệu đồng

Nếu hành vi chống đối chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể, tại Điều 21 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định các mức phạt như sau:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng: Đối với hành vi môi giới, giúp sức cho cá nhân, tổ chức vi phạm trốn tránh việc kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.
• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng: Đối với các hành vi cản trở, không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra; có lời nói, hành động lăng mạ, xúc phạm danh dự người thi hành công vụ.
• Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng: Đối với hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực chống người thi hành công vụ hoặc gây thiệt hại về tài sản, phương tiện của cơ quan Nhà nước.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Án tù cao nhất đến 7 năm

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi chống đối CSGT sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội chống người thi hành công vụ" theo quy định tại Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015. Hình phạt cụ thể được chia thành hai khung chính:

• Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đối với hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ.
• Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu phạm tội có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên, xúi giục người khác phạm tội hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 50 triệu đồng trở lên.

Mức phạt lỗi không chấp hành hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông

Bên cạnh các chế tài về hành vi chống đối, người tham gia giao thông cũng cần lưu ý mức phạt đối với lỗi không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP):

• Đối với xe ô tô: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng. Nếu lạng lách, đánh võng mà không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, mức phạt có thể lên tới 20.000.000 đồng.
• Đối với xe máy: Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Riêng hành vi không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn có thể bị phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
• Đối với xe đạp: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.

Lời khuyên pháp lý: Khi bị yêu cầu dừng xe kiểm tra, người dân nên giữ thái độ bình tĩnh và hợp tác. Nếu cho rằng quyết định của CSGT chưa thỏa đáng, bạn có quyền ghi ý kiến vào biên bản hoặc thực hiện quyền khiếu nại theo trình tự pháp luật, tuyệt đối không nên có những hành vi quá khích dẫn đến những hậu quả đáng tiếc về sau.