Quyết liệt tinh gọn bộ máy tài chính công

Trong nỗ lực nhằm tối ưu hóa nguồn lực quốc gia và nâng cao kỷ luật tài chính, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 29/NQ-CP năm 2026. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 79-NQ/TW năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Theo đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, sáp nhập hoặc giải thể các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách có hoạt động trùng lặp, kém hiệu quả hoặc không còn phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nguyên tắc "thanh lọc" các quỹ tài chính

Việc sắp xếp lại các quỹ này không chỉ đơn thuần là cắt giảm số lượng mà còn nhằm tăng quy mô và hiệu quả sử dụng vốn. Chính phủ đã xác định rõ các nguyên tắc thực hiện tại điểm đ khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 29/NQ-CP:

"Khẩn trương rà soát, sáp nhập, giải thể các quỹ ngoài ngân sách trùng lặp, kém hiệu quả, không phù hợp với yêu cầu phát triển; giảm đầu mối để tăng quy mô, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của các quỹ; tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình quản lý, sử dụng các quỹ; đẩy mạnh số hóa, công khai thông tin và kết quả hoạt động."

Hướng tới mô hình quản trị hiện đại

Bên cạnh việc giải thể các đơn vị yếu kém, Chính phủ cũng định hướng cải cách mạnh mẽ phương thức quản lý. Thay vì các cơ quan nhà nước trực tiếp điều hành, kế hoạch mới hướng tới việc ủy thác quản lý tài chính cho các tổ chức chuyên nghiệp như ngân hàng hoặc công ty tài chính.

Điều này giúp tách bạch rõ ràng chức năng quản lý nhà nước và chức năng kinh doanh vốn, đảm bảo các quỹ hoạt động theo cơ chế thị trường, giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước. Đặc biệt, Chính phủ nhấn mạnh việc không hình thành mới các quỹ tài chính ngoài ngân sách, trừ những trường hợp thực sự cấp bách theo yêu cầu của Trung ương Đảng.

Lời khuyên pháp lý

Các cơ quan, tổ chức đang quản lý quỹ cần chủ động đánh giá lại hiệu quả hoạt động dựa trên các tiêu chí tại Nghị quyết 29/NQ-CP để có phương án tự cơ cấu hoặc đề xuất sáp nhập phù hợp, tránh tình trạng bị động khi có đợt thanh kiểm tra tổng thể từ Bộ Tài chính.