Trong bối cảnh thị trường tài chính có nhiều biến động, việc nắm rõ thời điểm và phương thức thanh toán tiền gốc trái phiếu không chỉ là quyền lợi mà còn là "lá chắn" bảo vệ tài sản của các nhà đầu tư. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về trách nhiệm của doanh nghiệp khi trái phiếu đến hạn?

Thời điểm vàng: Khi nào tiền gốc trái phiếu về túi nhà đầu tư?

Thông thường, thời điểm trả tiền gốc được xác định cụ thể trong điều khoản của từng loại trái phiếu khi phát hành. Theo quy định phổ biến, tiền gốc sẽ được thanh toán một lần vào ngày đáo hạn. Tuy nhiên, thực tế thị trường còn ghi nhận nhiều hình thức linh hoạt khác như trả đều hàng kỳ hoặc ân hạn những năm đầu.

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 34 Nghị định 153/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định 08/2023/NĐ-CP):

"Doanh nghiệp phát hành trái phiếu có trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi trái phiếu khi đến hạn và thực hiện các quyền kèm theo (nếu có) cho chủ sở hữu trái phiếu theo điều kiện, điều khoản của trái phiếu."

Đặc biệt, nếu doanh nghiệp không thể thanh toán bằng tiền mặt, Nghị định 08/2023/NĐ-CP đã mở ra cơ chế cho phép đàm phán thanh toán bằng tài sản khác (như bất động sản, cổ phiếu...) nếu được người sở hữu trái phiếu chấp thuận.

Doanh nghiệp có được tự ý kéo dài kỳ hạn trái phiếu?

Câu trả lời là KHÔNG. Việc kéo dài kỳ hạn trái phiếu phải tuân thủ các điều kiện cực kỳ nghiêm ngặt để đảm bảo tính công bằng. Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 08/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ được kéo dài kỳ hạn tối đa 02 năm nếu:

• Được cấp có thẩm quyền của doanh nghiệp thông qua.
• Được số người sở hữu trái phiếu đại diện từ 65% tổng số trái phiếu cùng loại đang lưu hành trở lên chấp thuận.

Lưu ý quan trọng: Đối với những nhà đầu tư không đồng ý với phương án đàm phán, doanh nghiệp vẫn phải có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo phương án phát hành ban đầu để đảm bảo quyền lợi tối đa cho họ.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Khi đầu tư trái phiếu, bạn không nên chỉ nhìn vào lãi suất. Hãy đọc kỹ Bản công bố thông tin để biết chính xác các kịch bản thanh toán gốc. Trong trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu chậm trả, nhà đầu tư cần chủ động liên hệ với tổ chức đại diện người sở hữu trái phiếu hoặc tìm kiếm sự tư vấn pháp lý để có phương án xử lý kịp thời, tránh rủi ro mất trắng tài sản.