Chỉ còn ít ngày nữa, Luật Cư trú 2020 sẽ chính thức đi vào cuộc sống (từ ngày 01/7/2021). Đây là cột mốc quan trọng đánh dấu sự thay đổi phương thức quản lý dân cư từ thủ công bằng sổ giấy sang công nghệ số hiện đại thông qua mã số định danh cá nhân. Trong bối cảnh này, việc xác nhận thông tin cư trú trở thành nhu cầu thiết yếu của người dân khi thực hiện các giao dịch dân sự, hành chính.

Quyền khai thác thông tin cư trú của công dân

Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Luật Cư trú 2020, công dân có các quyền sau đây liên quan đến thông tin cá nhân:

3. Được khai thác thông tin về cư trú của mình trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; được cơ quan đăng ký cư trú trong cả nước không phụ thuộc vào nơi cư trú của mình xác nhận thông tin về cư trú khi có yêu cầu.

Như vậy, một điểm cực kỳ thuận lợi là người dân không nhất thiết phải quay về nơi thường trú để xin xác nhận. Dù bạn đang ở bất cứ đâu trên lãnh thổ Việt Nam, bạn đều có quyền yêu cầu cơ quan Công an tại đó xác nhận thông tin cư trú cho mình dựa trên dữ liệu đã được số hóa.

Chi tiết 2 cách xác nhận thông tin cư trú từ 01/7/2021

Để cụ thể hóa quyền lợi này, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 55/2021/TT-BCA. Tại khoản 1 Điều 17 Thông tư 55/2021/TT-BCA nêu rõ 02 phương thức thực hiện:

Cách 1: Trực tiếp đến cơ quan đăng ký cư trú

Người dân có thể đến trực tiếp trụ sở Công an xã, phường, thị trấn hoặc Công an cấp huyện (tại những nơi không có đơn vị hành chính cấp xã) để đề nghị cấp xác nhận.

Ưu điểm: Được cán bộ hướng dẫn trực tiếp, phù hợp với những người không thành thạo công nghệ.

Lưu ý: Khi đi cần mang theo thẻ Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân để đối soát thông tin.

Cách 2: Gửi yêu cầu qua Cổng dịch vụ công trực tuyến

Đây là phương thức được khuyến khích nhằm giảm thiểu thời gian đi lại và chờ đợi. Người dân có thể truy cập vào:

• Cổng dịch vụ công quốc gia;
• Cổng dịch vụ công Bộ Công an;
• Cổng dịch vụ công quản lý cư trú.

Sau khi đăng nhập bằng tài khoản định danh, người dân điền thông tin theo mẫu và gửi yêu cầu. Kết quả sẽ được trả về theo hình thức văn bản giấy hoặc văn bản điện tử tùy theo yêu cầu của công dân.

Nội dung và thời hạn của văn bản xác nhận cư trú

Văn bản xác nhận thông tin về cư trú sẽ bao gồm các thông tin cơ bản như: thời gian, địa điểm, hình thức đăng ký cư trú (thường trú, tạm trú).

Về thời hạn sử dụng:

• Thông thường: Có giá trị 30 ngày kể từ ngày cấp.
• Đối với người không có nơi thường trú, nơi tạm trú (người lang thang, cơ nhỡ...): Có giá trị 06 tháng kể từ ngày cấp.

Số phận của Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú giấy

Một thông tin quan trọng mà người dân cần lưu ý là từ ngày 01/7/2021, cơ quan Công an sẽ không cấp mới, cấp đổi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú bằng giấy. Mọi thông tin thay đổi sẽ được cập nhật trực tiếp vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Đặc biệt, khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ giấy đã cấp, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đó. Các sổ đã cấp vẫn có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2022 nếu không có thay đổi thông tin.

Việc nắm vững các quy định mới này sẽ giúp quý độc giả chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ cho các công việc cá nhân trong giai đoạn chuyển đổi số này.