Kể từ ngày 01/7/2021, một bước ngoặt lớn trong cải cách thủ tục hành chính tại Việt Nam chính thức có hiệu lực, giúp người dân trút bỏ gánh nặng về các loại giấy tờ xác nhận rắc rối khi chuyển đổi từ Chứng minh nhân dân (CMND) sang Căn cước công dân (CCCD) gắn chip. Điểm mấu chốt nằm ở mã QR code thông minh được tích hợp ngay trên mặt trước của thẻ CCCD mới.

Mã QR trên CCCD gắn chip: "Chìa khóa" thay thế giấy xác nhận

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 59/2021/TT-BCA của Bộ Công an, mã QR code trên thẻ Căn cước công dân có lưu trữ thông tin về số Căn cước công dân và số Chứng minh nhân dân cũ của người dân. Điều này mang lại sự tiện lợi chưa từng có:

"1. Mã QR code trên thẻ Căn cước công dân có lưu thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân. Cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân của công dân thông qua việc quét mã QR code, không yêu cầu công dân phải cung cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân."

Như vậy, khi đi làm các thủ tục tại ngân hàng, văn phòng công chứng hay các cơ quan nhà nước, người dân chỉ cần xuất trình thẻ CCCD gắn chip. Cán bộ tiếp nhận sẽ sử dụng thiết bị quét mã QR để đối chiếu thông tin, thay vì yêu cầu người dân phải quay về cơ quan Công an xin cấp Giấy xác nhận số CMND cũ như trước đây.

Trường hợp nào vẫn cần cấp Giấy xác nhận số CMND?

Mặc dù mã QR đã giải quyết phần lớn các trường hợp, nhưng pháp luật vẫn dự phòng các tình huống đặc biệt. Tại khoản 2 Điều 12 Thông tư 59/2021/TT-BCA quy định rõ:

• Nếu trong mã QR code không có thông tin về số CMND cũ, cơ quan Công an nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận khi công dân có yêu cầu.
• Trường hợp thông tin không có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người dân cần cung cấp bản chính hoặc bản sao thẻ CCCD/CMND cũ để cơ quan Công an xác minh qua tàng thư.

Quy trình cấp đổi CCCD gắn chip và thu hồi CMND cũ

Bên cạnh việc xác nhận số CMND, Thông tư 60/2021/TT-BCA cũng đưa ra những hướng dẫn chi tiết về trình tự cấp thẻ. Một điểm đáng lưu ý là từ ngày 01/7/2021, khi người dân làm thủ tục đổi sang CCCD gắn chip, cơ quan Công an sẽ thu hồi CMND cũ hoặc CCCD mã vạch thay vì cắt góc và trả lại như quy định cũ.

Việc triển khai đồng bộ Thông tư 59/2021/TT-BCA và Thông tư 60/2021/TT-BCA không chỉ giúp hiện đại hóa quản lý dân cư mà còn giảm thiểu tối đa phiền hà cho người dân trong các giao dịch dân sự, kinh tế hàng ngày.

Lời khuyên pháp lý: Người dân khi nhận thẻ CCCD gắn chip nên chủ động dùng điện thoại thông minh quét thử mã QR trên thẻ để kiểm tra thông tin số CMND cũ của mình đã được tích hợp chính xác hay chưa. Nếu chưa có, hãy liên hệ ngay với cơ quan Công an nơi cấp thẻ để được hỗ trợ cập nhật hoặc cấp giấy xác nhận kịp thời.