Trong nỗ lực sắp xếp lại bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan Nhà nước, chính sách tinh giản biên chế đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, thực tế triển khai không tránh khỏi những trường hợp thực hiện sai đối tượng, dẫn đến việc chi trả ngân sách không đúng quy định. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 31/2019/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 25/07/2019) hướng dẫn cụ thể về việc thu hồi và quyết toán kinh phí.

Cơ quan chức năng rà soát hồ sơ tinh giản biên chế để đảm bảo đúng đối tượng (ảnh minh họa)

1. Trách nhiệm thu hồi kinh phí tại các Bộ, cơ quan Trung ương

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 31/2019/TT-BTC, khi phát hiện trường hợp tinh giản biên chế không đúng đối tượng theo quy định tại Nghị định 108/2014/NĐ-CP và Nghị định 113/2018/NĐ-CP, các Bộ và cơ quan Trung ương phải thực hiện các bước sau:

• Thu hồi trực tiếp: Cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý trực tiếp cán bộ, công chức, viên chức có trách nhiệm thu hồi và nộp lại ngân sách Nhà nước số tiền hưởng chế độ, chính sách tinh giản biên chế đã cấp sai.
• Trường hợp đối tượng đã mất: Đây là tình huống pháp lý đặc biệt. Nếu người hưởng chính sách đã qua đời, đơn vị quản lý trực tiếp phải sử dụng nguồn dự toán ngân sách được giao hàng năm, nguồn thu của đơn vị hoặc các nguồn kinh phí hợp pháp khác để nộp thay vào ngân sách các khoản đã chi trả.

2. Quy trình xử lý tại các địa phương

Đối với các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của địa phương, quy trình xử lý cũng được siết chặt nhằm đảm bảo kỷ cương ngân sách:

• Đơn vị quản lý trực tiếp thực hiện thu hồi và nộp ngân sách tiền hưởng chế độ đã cấp cho đối tượng không đúng quy định.
• Trong trường hợp người hưởng đã mất, địa phương phải sử dụng nguồn ngân sách địa phương để thanh toán bù đắp. Đáng chú ý, khoản kinh phí này không được tổng hợp vào nhu cầu thực hiện cải cách tiền lương hàng năm của địa phương.

Việc quyết toán kinh phí tinh giản biên chế phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Ngân sách Nhà nước (ảnh minh họa)

3. Nguyên tắc quyết toán và kiểm tra giám sát

Việc xử lý kinh phí không chỉ dừng lại ở thu hồi mà còn phải được thể hiện rõ trong báo cáo tài chính. khoản 3 Điều 5 Thông tư 31/2019/TT-BTC nhấn mạnh:

"Căn cứ văn bản kiểm tra đối tượng tinh giản biên chế và kinh phí thực hiện chính sách tinh giản biên chế của Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện quyết toán kinh phí thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo quy định. Kinh phí thực hiện chính sách tinh giản biên chế được tổng hợp chung vào báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán của cơ quan, đơn vị hàng năm theo quy định tại Luật Ngân sách nhà nước, Luật Kế toán và các văn bản hướng dẫn."

Như vậy, các đơn vị cần chủ động rà soát danh sách tinh giản biên chế ngay từ khâu lập dự toán để tránh những sai sót dẫn đến trách nhiệm bồi hoàn kinh phí sau này. Việc thực hiện đúng đối tượng không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn bảo vệ nguồn lực tài chính quốc gia.