Vấn nạn Spam Tel: Người tiêu dùng ám ảnh bởi cuộc gọi và tin nhắn rác

Trong thời gian qua, tình trạng các cá nhân, doanh nghiệp thực hiện hàng loạt cuộc gọi điện thoại, gửi tin nhắn rác để tiếp thị bất động sản, chứng khoán, bảo hiểm, dịch vụ tài chính... bất kể ngày đêm đã gây bức xúc nghiêm trọng trong dư luận. Nhiều thuê bao di động liên tục bị làm phiền, thậm chí chịu rủi ro bị lừa đảo thông tin cá nhân. Nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động viễn thông, quảng cáo và bảo vệ quyền riêng tư của người tiêu dùng, khung pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này đã được bổ sung, cập nhật và tăng mức đe dọa tài chính đáng kể.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 37 và Điều 7 Nghị định 330/2026/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành từ ngày 19/8/2026), các hành vi tự ý phát tán nội dung tiếp thị, quảng cáo thông qua thư điện tử, tin nhắn hoặc cuộc gọi thoại mà chưa nhận được sự đồng ý rõ ràng của người sử dụng sẽ bị đối mặt với những chế tài tài chính vô cùng khắc nghiệt.

Chi tiết mức xử phạt với hành vi tự ý gọi điện, nhắn tin quảng cáo

Căn cứ theo khung pháp lý mới ban hành, nguyên tắc xác định trách nhiệm pháp lý được quy định rõ ràng đối với cả cá nhân và tổ chức vi phạm. Mức phạt tiền áp dụng đối với tổ chức luôn gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm hành chính.

"1. Nhẫn tin quảng cáo, thư điện tử quảng cáo hoặc cuộc gọi quảng cáo khi chưa được sự đồng ý một cách rõ ràng của người nhận hoặc tiếp tục gửi sau khi người nhận đã từ chối sẽ bị xử phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân; bị xử phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức."

Không chỉ dừng lại ở hành vi liên lạc quảng cáo ban đầu, việc cố tình gửi tin nhắn đăng ký nhận quảng cáo đối với các chủ thuê bao đã từ chối hoặc không phản hồi cũng bị nghiêm cấm hoàn toàn. Điều này đồng nghĩa với việc các nhãn hàng, dịch vụ không được phép thực hiện các thủ thuật "lách luật" để ép buộc hoặc làm phiền khách hàng chấp thuận nhận thông tin tiếp thị.

Bảng tổng hợp các mức phạt vi phạm chi tiết theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP

Bên cạnh mức phạt tiền cơ bản nêu trên, Nghị định 330/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể bảng phân loại vi phạm theo tần suất, thời gian và đối tượng vi phạm với mức tiền phạt tăng cao vượt trội so với các quy định trước đây tại Nghị định 91/2020/NĐ-CP về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác và Nghị định 15/2020/NĐ-CP:

Hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả cực kỳ nghiêm khắc

Không dừng lại ở việc áp dụng chế tài xử phạt tiền đơn thuần, nhằm triệt phá triệt để các hành vi lách luật phát tán spam tel, cơ quan nhà nước có thẩm quyền còn áp dụng hàng loạt hình phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nặng nề đối với người vi phạm:

• Tước quyền hoặc đình chỉ dịch vụ: Đình chỉ quyền cung cấp dịch vụ đối với các khách hàng phát tán thông tin vi phạm; tước quyền sử dụng tên định danh (Brandname) từ 01 tháng đến 03 tháng.
• Thu hồi đầu số và số thuê bao: Buộc nhà mạng thu hồi ngay lập tức các số điện thoại, đầu số vi phạm được dùng để thực hiện cuộc gọi rác hoặc tin nhắn rác.
• Thu hồi lợi ích bất hợp pháp: Buộc nộp lại toàn bộ số tiền có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động tiếp thị trái phép.

Các quy định này cũng hoàn toàn thống nhất với tinh thần chỉ đạo bảo vệ an toàn thông tin người dùng được quy định tại Luật an toàn thông tin mạng 2015 và các quy định quản lý hoạt động thương mại theo Luật Quảng cáo 2012.

Lời khuyên pháp lý cho cá nhân và doanh nghiệp kinh doanh

Để tránh đối mặt với các khoản tiền phạt khổng lồ cùng nguy cơ bị thu hồi tên định danh thương hiệu hay bị khoá SIM viễn thông, các đơn vị kinh doanh, doanh nghiệp bán hàng cần đặc biệt lưu ý:

1. Xây dựng cơ sở dữ liệu đồng ý (Consent Management): Chỉ được phép gửi tin nhắn, gọi điện quảng cáo khi có sự xác nhận đồng ý chủ động, rõ ràng từ phía khách hàng thông qua văn bản hoặc cú pháp xác nhận điện tử.
2. Tôn trọng Danh sách không quảng cáo (Do Not Call): Bắt buộc phải đối soát danh sách khách hàng tiếp thị với Danh sách không quảng cáo quốc gia do Cục An toàn thông tin quản lý trước khi triển khai bất kỳ chiến dịch tiếp thị nào.
3. Tuân thủ khung giờ quy định: Chỉ được gọi điện tiếp thị trong khoảng từ 8 giờ đến 17 giờ và gửi tin nhắn từ 7 giờ đến 22 giờ hàng ngày.

Đối với người tiêu dùng, khi liên tục bị quấy rối bởi các cuộc gọi rác, tin nhắn rác, người dân có thể chủ động phản ánh tới tổng đài tiếp nhận 5656 hoặc phản ánh qua các kênh trực tuyến của Bộ Thông tin và Truyền thông để cơ quan chức năng tiến hành xác minh và xử phạt nghiêm minh theo quy định.