Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, Chính phủ đã ban hành những quy định mang tính đột phá trong lĩnh vực hộ tịch. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là việc đơn giản hóa hồ sơ đăng ký kết hôn, giúp các cặp đôi tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.

1. Bước ngoặt từ Nghị định 07/2025/NĐ-CP: Bãi bỏ nhiều loại giấy tờ "con"

Căn cứ theo quy định tại Nghị định 07/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ đầu năm 2025), quy trình tiếp nhận hồ sơ hộ tịch đã có sự thay đổi căn bản. Cụ thể, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn 481/BTP-HTQTCT năm 2025 để hướng dẫn chi tiết việc triển khai.

Theo đó, khi tiếp nhận yêu cầu đăng ký kết hôn, cơ quan đăng ký hộ tịch không yêu cầu nộp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân hay Trích lục ghi chú ly hôn đối với công dân Việt Nam cư trú trong nước. Thay vào đó, cán bộ tư pháp sẽ trực tiếp thực hiện tra cứu thông tin trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

"Khi tiếp nhận yêu cầu đăng ký kết hôn, cơ quan đăng ký hộ tịch không yêu cầu nộp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, Trích lục ghi chú ly hôn (đối với công dân Việt Nam) mà thực hiện tra cứu thông tin về tình trạng hôn nhân của người yêu cầu đăng ký kết hôn trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh..."

2. Những trường hợp ngoại lệ cần lưu ý

Mặc dù quy định mới mang lại sự thuận tiện tối đa, người dân cần lưu ý một số trường hợp đặc biệt vẫn cần cung cấp giấy tờ chứng minh theo quy định tại Nghị định 123/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 07/2025/NĐ-CP):

• Kết hôn có yếu tố nước ngoài: Người nước ngoài hoặc công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài vẫn phải nộp giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp.
• Dữ liệu chưa cập nhật: Trường hợp không tra cứu được thông tin do dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đầy đủ, cơ quan hộ tịch sẽ tiến hành xác minh theo quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP.

3. Thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất năm 2025

Dựa trên Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn mới, quy trình đăng ký kết hôn được thực hiện như sau:

3.1. Đối với kết hôn không có yếu tố nước ngoài

Theo Điều 18 Luật Hộ tịch 2014, trình tự gồm:

1. Nộp hồ sơ: Hai bên nam nữ nộp Tờ khai đăng ký kết hôn (theo mẫu) tại UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên.
2. Kiểm tra điều kiện: Công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra điều kiện kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
3. Ký sổ hộ tịch: Nếu đủ điều kiện, hai bên cùng ký vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.
4. Trao giấy chứng nhận: Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn ngay trong ngày (trường hợp cần xác minh thì không quá 05 ngày làm việc).

3.2. Đối với kết hôn có yếu tố nước ngoài

Thực hiện theo Điều 38 Luật Hộ tịch 2014 tại UBND cấp huyện:

• Hồ sơ: Tờ khai, giấy khám sức khỏe tâm thần, giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân (đối với người nước ngoài), bản sao hộ chiếu.
• Thời hạn: Trong vòng 15 ngày làm việc, Phòng Tư pháp xác minh và báo cáo Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết.

Việc bãi bỏ yêu cầu nộp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết nối dữ liệu dân cư, giúp người dân thụ hưởng dịch vụ công một cách văn minh và hiện đại hơn.