Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với thế giới vào năm 2018, các giao dịch thương mại xuyên biên giới diễn ra ngày càng phổ biến. Một trong những nghĩa vụ thuế quan trọng nhưng cũng dễ gây nhầm lẫn nhất chính là Thuế nhà thầu. Việc xác định đúng đối tượng chịu thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tránh được những rủi ro bị truy thu và phạt chậm nộp thuế từ cơ quan quản lý.

Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định về thuế nhà thầu khi ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý về thuế nhà thầu năm 2018

Tại thời điểm năm 2018, toàn bộ các hoạt động liên quan đến nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam được điều chỉnh chủ yếu bởi Thông tư 103/2014/TT-BTC. Theo đó, thuế nhà thầu không phải là một loại thuế độc lập mà bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hoặc thuế thu nhập cá nhân (TNCN) áp dụng cho các đối tượng nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.

5 nhóm đối tượng bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ thuế nhà thầu

Dựa trên quy định tại Điều 1 Thông tư 103/2014/TT-BTC, các đối tượng sau đây phải nộp thuế:

1. Nhà thầu và nhà thầu phụ nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam

Đây là nhóm phổ biến nhất, bao gồm các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài thực hiện dịch vụ hoặc cung cấp hàng hóa kèm theo dịch vụ tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng ký kết với tổ chức, cá nhân Việt Nam. Ví dụ, một công ty Nhật Bản ký hợp đồng lắp đặt dây chuyền sản xuất cho một nhà máy tại Bình Dương thì thu nhập từ hợp đồng này thuộc diện chịu thuế nhà thầu.

2. Cung cấp hàng hóa theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ

Trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa tại Việt Nam theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ và phát sinh thu nhập trên cơ sở hợp đồng ký với doanh nghiệp Việt Nam (trừ trường hợp gia công xuất trả).

Ví dụ thực tế: Doanh nghiệp X ở nước ngoài mua vải của doanh nghiệp A tại Việt Nam, sau đó chỉ định doanh nghiệp A giao hàng trực tiếp cho doanh nghiệp B cũng tại Việt Nam để sản xuất quần áo. Trong tình huống này, doanh nghiệp B có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho doanh nghiệp X.

Hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ phát sinh nghĩa vụ thuế nhà thầu theo quy định (ảnh minh họa)

3. Thực hiện phân phối hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam

Nhóm này bao gồm các trường hợp tổ chức nước ngoài vẫn là chủ sở hữu hàng hóa hoặc chịu trách nhiệm về chi phí quảng cáo, tiếp thị, chất lượng dịch vụ khi giao hàng cho tổ chức Việt Nam. Ngay cả khi ủy quyền cho đơn vị trong nước thực hiện một phần dịch vụ, nhà thầu nước ngoài vẫn là đối tượng chịu thuế chính.

4. Đàm phán, ký kết hợp đồng thông qua tổ chức, cá nhân Việt Nam

Nếu một cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài thông qua một đại diện tại Việt Nam để đàm phán và ký kết các hợp đồng đứng tên mình, họ sẽ bị coi là có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam và phải thực hiện nghĩa vụ thuế tương ứng.

5. Thực hiện quyền xuất nhập khẩu và phân phối tại thị trường Việt Nam

Các thương nhân nước ngoài thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu hoặc mua hàng hóa để xuất khẩu, bán hàng cho thương nhân Việt Nam theo pháp luật thương mại cũng thuộc diện điều chỉnh của Thông tư 103/2014/TT-BTC.

Các loại thuế nhà thầu phải nộp

Tùy vào loại hình tổ chức hay cá nhân mà nghĩa vụ thuế sẽ khác nhau:

• Đối với tổ chức kinh doanh: Phải nộp Thuế giá trị gia tăng và Thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Đối với cá nhân kinh doanh: Phải nộp Thuế giá trị gia tăng và Thuế thu nhập cá nhân.

Ngoài ra, các đối tượng này còn phải nộp các loại thuế, phí và lệ phí khác nếu có phát sinh theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam năm 2018.

Lời khuyên cho doanh nghiệp Việt Nam

Khi ký kết hợp đồng với nhà thầu nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam cần xác định rõ giá hợp đồng là giá đã bao gồm thuế (Gross) hay chưa bao gồm thuế (Net). Nếu hợp đồng không quy định rõ, doanh nghiệp Việt Nam thường sẽ là bên chịu trách nhiệm kê khai, khấu trừ và nộp thay các loại thuế này cho cơ quan thuế. Việc chậm trễ hoặc sai sót trong kê khai có thể dẫn đến những khoản phạt không đáng có, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp.

Nguồn: Hệ thống Pháp luật Việt Nam