Trong hoạt động kinh doanh, việc mở rộng quy mô sang các tỉnh thành khác là điều tất yếu của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những quy định phức tạp về nghĩa vụ thuế tại địa phương nơi không có trụ sở chính, thường được gọi là thuế GTGT vãng lai. Hiện nay, theo quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC, khái niệm này đã được chuẩn hóa thành hoạt động phân bổ thuế GTGT.

1. Trường hợp nào doanh nghiệp phải nộp thuế GTGT vãng lai (phân bổ thuế)?

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 80/2021/TT-BTC, các trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện phân bổ thuế GTGT cho địa phương nơi có hoạt động kinh doanh nhưng không có trụ sở chính bao gồm:

• Hoạt động kinh doanh xây dựng, lắp đặt tại tỉnh khác với nơi có trụ sở chính.
• Hoạt động chuyển nhượng bất động sản tại tỉnh khác với nơi có trụ sở chính (trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 13).
• Hoạt động của cơ sở sản xuất trực thuộc, đơn vị phụ thuộc khác tỉnh.

Ví dụ thực tế: Một công ty xây dựng có trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh nhưng trúng thầu dự án xây dựng nhà máy tại tỉnh Long An. Dù không thành lập chi nhánh tại Long An, công ty vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT vãng lai cho tỉnh Long An dựa trên doanh thu thực tế phát sinh tại đây.

2. Cách xác định số thuế GTGT vãng lai phải nộp

Số thuế GTGT phải nộp cho địa phương nơi có hoạt động kinh doanh ngoại tỉnh được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu chưa có thuế GTGT. Cụ thể:

• Tỷ lệ 1%: Áp dụng đối với doanh thu từ hoạt động xây dựng, lắp đặt; chuyển nhượng bất động sản.
• Đối với các trường hợp khác, tỷ lệ phân bổ được thực hiện theo quy định riêng tại khoản 2 Điều 13.

"Số thuế giá trị gia tăng phải nộp cho từng tỉnh nơi có hoạt động kinh doanh xây dựng, lắp đặt, chuyển nhượng bất động sản bằng doanh thu chưa có thuế giá trị gia tăng của hoạt động xây dựng, lắp đặt, chuyển nhượng bất động sản tại từng tỉnh nhân với 1%."

3. Hồ sơ và thủ tục khai thuế GTGT vãng lai mới nhất

Doanh nghiệp thực hiện khai thuế GTGT đối với hoạt động phân bổ theo các mẫu biểu quy định tại Thông tư 80. Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai thuế GTGT: Mẫu số 01/GTGT.
• Phụ lục bảng phân bổ số thuế GTGT phải nộp: Mẫu số 01-6/GTGT (áp dụng cho hoạt động xây dựng, chuyển nhượng BĐS).

Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế cho cơ quan thuế nơi có hoạt động kinh doanh ngoại tỉnh. Số thuế đã nộp này sẽ được khấu trừ vào số thuế GTGT phải nộp tại trụ sở chính khi quyết toán thuế tháng/quý.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc nắm vững quy định về phân bổ thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tránh được các rủi ro về chậm nộp hoặc phạt vi phạm hành chính. Doanh nghiệp nên sử dụng các phần mềm kế toán hiện đại để tự động tách doanh thu theo địa bàn, giúp việc lập phụ lục 01-6/GTGT trở nên chính xác và nhanh chóng hơn.