Việc tặng cho quyền sử dụng đất giữa các thành viên trong gia đình là một giao dịch phổ biến. Tuy nhiên, khi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) được cấp cho "Hộ gia đình", quy trình pháp lý trở nên phức tạp hơn do liên quan đến quyền lợi của nhiều thành viên. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cuối năm 2019 để bạn nắm rõ quy trình thực hiện.

1. Hiểu đúng về quyền sử dụng đất của "Hộ gia đình"

Theo quy định tại khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2013, hộ gia đình sử dụng đất được định nghĩa như sau:

29. Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất.

Như vậy, dù mảnh đất do bố mẹ mua nhưng nếu khi cấp Sổ đỏ ghi tên "Hộ gia đình" thì đây là tài sản chung của tất cả các thành viên có tên trong hộ khẩu tại thời điểm cấp bằng. Để thực hiện việc tặng cho cho một người con, cần có sự đồng ý bằng văn bản của tất cả các thành viên có quyền chung này.

2. Điều kiện để thực hiện việc tặng cho quyền sử dụng đất

Căn cứ Điều 188 Luật Đất đai 2013, việc tặng cho chỉ được thực hiện khi hội đủ các điều kiện:

• Đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (trừ một số trường hợp đặc biệt về thừa kế);
• Đất không có tranh chấp;
• Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;
• Đất vẫn còn trong thời hạn sử dụng.

3. Hồ sơ và quy trình thực hiện thủ tục tặng cho

Quy trình tặng cho đất hộ gia đình cho con bao gồm hai giai đoạn chính: Công chứng hợp đồng và Đăng ký biến động đất đai.

Bước 1: Công chứng hợp đồng tặng cho

Theo khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực. Các thành viên trong hộ gia đình cần chuẩn bị:

• Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân và Sổ hộ khẩu của tất cả các thành viên trong hộ;
• Giấy chứng nhận kết hôn (nếu đã kết hôn) hoặc Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân;
• Giấy khai sinh của người con nhận tặng cho để chứng minh quan hệ huyết thống (phục vụ miễn thuế).

Bước 2: Đăng ký biến động (Sang tên Sổ đỏ)

Sau khi có hợp đồng công chứng, người nhận tặng cho nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện. Trình tự thực hiện được quy định tại Điều 79 Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Danh mục hồ sơ bao gồm:

• Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất (Mẫu số 09/ĐK);
• Hợp đồng tặng cho đã công chứng;
• Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp;
• Tờ khai thuế thu nhập cá nhân và Tờ khai lệ phí trước bạ.

4. Chính sách miễn thuế và lệ phí trước bạ

Một trong những ưu đãi lớn nhất khi bố mẹ tặng cho đất cho con là việc miễn các nghĩa vụ tài chính. Cụ thể:

• Thuế thu nhập cá nhân: Được miễn theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân đối với giao dịch giữa bố mẹ đẻ và con đẻ.
• Lệ phí trước bạ: Được miễn theo quy định tại khoản 10 Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP.

Lưu ý quan trọng: Dù thuộc diện miễn thuế, người dân vẫn phải thực hiện thủ tục kê khai thuế và lệ phí trước bạ cùng với hồ sơ sang tên để cơ quan thuế xác nhận việc miễn trừ.

Thời gian giải quyết thủ tục thông thường là không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (có thể kéo dài hơn tại các vùng sâu, vùng xa hoặc tùy điều kiện thực tế địa phương).