Trong bối cảnh nền kinh tế năm 2020 có nhiều biến động, việc nắm vững các quy định về thuế là vô cùng quan trọng đối với các cá nhân, hộ kinh doanh. Thuế khoán là một hình thức thuế phổ biến, đơn giản nhưng vẫn khiến nhiều tiểu thương lúng túng. Vậy thực chất ai là người phải nộp loại thuế này và cách tính toán ra sao để đảm bảo quyền lợi cũng như thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước?

Lưu ý: Các quy định dưới đây tập trung vào thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Đối với các loại thuế khác, quý độc giả có thể tham khảo chi tiết tại Điều 21 Thông tư 156/2013/TT-BTC.

1. Đối tượng nộp thuế theo phương pháp khoán năm 2020

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 Thông tư 92/2015/TT-BTC, khái niệm về cá nhân nộp thuế khoán được định nghĩa như sau:

“Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (sau đây gọi là cá nhân nộp thuế khoán) là cá nhân kinh doanh có phát sinh doanh thu từ kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, kinh doanh trừ cá nhân kinh doanh hướng dẫn tại Điều 3, Điều 4 và Điều 5 Thông tư này”.

Như vậy, về cơ bản, hầu hết các cá nhân, nhóm cá nhân và hộ gia đình có hoạt động sản xuất, kinh doanh thường xuyên đều thuộc diện nộp thuế khoán nếu đạt ngưỡng doanh thu quy định. Tuy nhiên, pháp luật cũng loại trừ 03 nhóm đối tượng đặc thù không áp dụng phương pháp này bao gồm:

• Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo từng lần phát sinh (thường là kinh doanh không thường xuyên).
• Cá nhân có thu nhập từ hoạt động cho thuê tài sản (nhà, đất, xe...).
• Cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý cho các đơn vị xổ số, bảo hiểm hoặc bán hàng đa cấp.

Lưu ý quan trọng: Cá nhân kinh doanh ở đây được hiểu là cá nhân cư trú, bao gồm cả các nhóm cá nhân và hộ gia đình thực hiện các hoạt động sinh lời trong mọi lĩnh vực ngành nghề mà pháp luật không cấm.

2. Ngưỡng doanh thu và cách tính thuế khoán chi tiết

Căn cứ vào Điều 2 Thông tư 92/2015/TT-BTC, việc xác định số thuế phải nộp dựa trên hai yếu tố chính: Doanh thu tính thuế và Tỷ lệ thuế trên doanh thu.

2.1. Ngưỡng doanh thu chịu thuế

Chỉ những cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm mới phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Nếu doanh thu từ 100 triệu đồng trở xuống, cá nhân đó thuộc diện miễn nộp hai loại thuế này.

Đối với các trường hợp kinh doanh không trọn năm (mới ra kinh doanh, nghỉ kinh doanh giữa chừng), ngưỡng 100 triệu đồng vẫn được tính dựa trên mức doanh thu dự kiến của một năm (12 tháng). Tuy nhiên, số thuế thực tế phải nộp sẽ chỉ tính trên số tháng thực tế hoạt động.

2.2. Công thức tính thuế

Số thuế phải nộp được xác định theo công thức đơn giản sau:

2.3. Tỷ lệ thuế áp dụng cho từng ngành nghề

Tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động, tỷ lệ thuế sẽ có sự khác biệt đáng kể:

3. Thời điểm xác định doanh thu và nộp thuế

Việc xác định doanh thu khoán không diễn ra tùy tiện mà tuân theo các mốc thời gian nghiêm ngặt:

• Đối với kinh doanh ổn định: Thời điểm xác định doanh thu là từ ngày 20/11 đến ngày 15/12 của năm trước năm tính thuế.
• Đối với cá nhân mới ra kinh doanh: Phải thực hiện xác định doanh thu trong vòng 10 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động hoặc thay đổi quy mô.
• Đối với doanh thu theo hóa đơn: Thời điểm tính thuế là lúc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa hoặc hoàn thành dịch vụ, hoặc thời điểm lập hóa đơn (nếu lập trước).

Kết luận: Thuế khoán là nghĩa vụ bắt buộc đối với các cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm. Việc hiểu rõ cách tính và các mốc thời gian sẽ giúp hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc quản lý tài chính và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có trong năm 2020.

Xem thêm: Cách tính thuế thu nhập cá nhân 2020 từ tiền lương, tiền công