Việc quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hằng năm luôn là vấn đề được đông đảo người lao động quan tâm. Để đảm bảo quyền lợi và tránh các rủi ro pháp lý, Tổng cục Thuế đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho kỳ quyết toán thuế năm 2022, đặc biệt nhấn mạnh vào các nhóm đối tượng phải trực tiếp thực hiện thủ tục với cơ quan thuế.

1. Các trường hợp cá nhân phải trực tiếp quyết toán thuế

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn, không phải mọi cá nhân đều có thể ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thay. Dưới đây là những trường hợp điển hình phải tự mình thực hiện:

• Cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi: Những người cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại hai đơn vị trở lên mà không đủ điều kiện ủy quyền sẽ phải trực tiếp khai quyết toán nếu có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa muốn hoàn/bù trừ.
• Cá nhân có thời gian cư trú đặc biệt: Trường hợp cá nhân có mặt tại Việt Nam dưới 183 ngày trong năm dương lịch đầu tiên, nhưng tính trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt là từ 183 ngày trở lên.
• Người nước ngoài kết thúc hợp đồng: Cá nhân là người nước ngoài khi kết thúc hợp đồng làm việc tại Việt Nam phải thực hiện quyết toán thuế trước khi xuất cảnh.

2. Quy định về ủy quyền và trách nhiệm liên quan

Trong trường hợp cá nhân chưa làm thủ tục quyết toán trước khi xuất cảnh, pháp luật cho phép ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập hoặc các tổ chức, cá nhân khác thực hiện thay theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

"Trường hợp tổ chức trả thu nhập hoặc tổ chức, cá nhân khác nhận ủy quyền quyết toán thì phải chịu trách nhiệm về số thuế TNCN phải nộp thêm hoặc được hoàn trả số thuế nộp thừa của cá nhân."

3. Lưu ý đối với thu nhập từ nước ngoài và diện xét giảm thuế

Một điểm quan trọng cần lưu ý là các cá nhân cư trú nhận lương từ nước ngoài hoặc từ các tổ chức quốc tế, Đại sứ quán, Lãnh sự quán tại Việt Nam mà chưa khấu trừ thuế trong năm thì bắt buộc phải tự quyết toán trực tiếp.

Ngoài ra, những cá nhân thuộc diện xét giảm thuế do các yếu tố bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo cũng không được ủy quyền mà phải trực tiếp làm việc với cơ quan thuế để được hưởng các chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật.

Việc nắm vững các quy định về quyết toán thuế không chỉ giúp cá nhân hoàn thành nghĩa vụ công dân mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của bản thân, đặc biệt là trong việc hoàn thuế nộp thừa.