Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một bước tiến lớn trong pháp luật Việt Nam, giúp hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ của nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Tuy nhiên, bên cạnh ý nghĩa nhân văn, quyền lợi của người trực tiếp mang thai cũng được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt thông qua các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) đặc thù.

Người mang thai hộ được hưởng đầy đủ các quyền lợi về bảo hiểm xã hội theo quy định (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý xác lập quyền lợi cho người mang thai hộ

Kể từ khi Luật Hôn nhân và gia đình 2014 chính thức có hiệu lực, việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo đã được thừa nhận hợp pháp. Để đảm bảo sức khỏe và đời sống cho lao động nữ trong quá trình này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 115/2015/NĐ-CP quy định chi tiết về chế độ thai sản đối với lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ.

Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản: Tối đa lên đến 06 tháng

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 115/2015/NĐ-CP, lao động nữ mang thai hộ được hưởng các khoảng thời gian nghỉ việc như sau:

• Nghỉ khám thai: Được nghỉ việc để đi khám thai 05 lần, mỗi lần 01 ngày. Trường hợp đặc biệt như ở xa cơ sở y tế hoặc thai lý bất thường, người lao động được nghỉ 02 ngày cho mỗi lần khám.
• Nghỉ khi có rủi ro thai sản: Trong các trường hợp sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý, thời gian nghỉ tối đa từ 10 đến 50 ngày tùy theo tuần tuổi của thai nhi.
• Nghỉ sinh con: Lao động nữ mang thai hộ được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến ngày giao con cho bên nhờ mang thai hộ, nhưng thời gian không vượt quá 06 tháng.

"Trường hợp kể từ thời điểm sinh con đến thời điểm giao con hoặc thời điểm con chết chưa đủ 60 ngày thì người mang thai hộ vẫn được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi đủ 60 ngày tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần."

Bác sĩ tư vấn về sức khỏe và quyền lợi cho phụ nữ mang thai (ảnh minh họa)

Mức hưởng trợ cấp tiền mặt: Con số không hề nhỏ

Về mặt tài chính, người mang thai hộ được hưởng các khoản trợ cấp dựa trên mức đóng BHXH của mình. Cụ thể, theo Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

1. Trợ cấp một lần khi sinh con

Lao động nữ mang thai hộ khi sinh con được hưởng trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con. Với mức lương cơ sở áp dụng vào tháng 01/2019 là 1.390.000 đồng, khoản trợ cấp này tương đương 2.780.000 đồng.

2. Mức hưởng chế độ thai sản hàng tháng

Mức hưởng mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Đây là khoản bù đắp thu nhập quan trọng giúp người mang thai hộ yên tâm dưỡng sức.

Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh

Sau khi nghỉ hưởng chế độ thai sản, nếu trong 30 ngày đầu làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi, lao động nữ mang thai hộ còn được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày. Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức lương cơ sở (khoảng 417.000 đồng/ngày vào thời điểm đầu năm 2019).

Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, lao động nữ cần lưu ý về thời gian đóng BHXH (phải đóng từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con) và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo hướng dẫn của cơ quan BHXH địa phương.