Việc tuyển dụng công chức là bước ngoặt quan trọng đối với bất kỳ ai mong muốn cống hiến trong bộ máy Nhà nước. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ lộ trình và những quy định khắt khe của pháp luật về vấn đề này. Đặc biệt, kể từ khi Nghị định 161/2018/NĐ-CP có hiệu lực, quy trình thi tuyển đã có những thay đổi căn bản, hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp hơn.

Đối tượng nào bắt buộc phải tham gia thi tuyển công chức?

Theo quy định tại Điều 37 Luật Cán bộ, công chức 2008, nguyên tắc chung là việc tuyển dụng công chức phải được thực hiện thông qua thi tuyển. Đây là hình thức cạnh tranh công bằng để lựa chọn những người có đủ năng lực, phẩm chất vào làm việc trong các cơ quan Nhà nước.

Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế xét tuyển đối với các trường hợp đặc thù như người dự tuyển cam kết tình nguyện làm việc từ 05 năm trở lên ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (miền núi, biên giới, hải đảo...).

Đáng chú ý, tại khoản 11 Điều 1 Nghị định 161/2018/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định cụ thể các trường hợp được tiếp nhận vào làm công chức (tuyển dụng đặc biệt) mà không nhất thiết phải qua thi tuyển hay xét tuyển thông thường, bao gồm:

• Viên chức công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập có ít nhất 05 năm công tác ở vị trí việc làm yêu cầu trình độ đại học trở lên;
• Người hưởng lương trong lực lượng vũ trang (quân đội, công an) và người làm công tác cơ yếu có thời gian công tác tương đương;
• Cán bộ, công chức cấp xã đã có thời gian làm việc từ đủ 05 năm trở lên;
• Người đã từng là cán bộ, công chức từ cấp huyện trở lên sau đó được điều động, luân chuyển đến các vị trí khác.

Ngoài các trường hợp ưu tiên nêu trên, mọi công dân muốn đứng vào hàng ngũ công chức đều phải đáp ứng các điều kiện cơ bản tại Điều 36 Luật Cán bộ, công chức 2008 như: Có quốc tịch Việt Nam, đủ 18 tuổi trở lên, có đơn dự tuyển, lý lịch rõ ràng và văn bằng, chứng chỉ phù hợp với vị trí việc làm.

Chi tiết quy trình thi tuyển 2 vòng theo quy định mới

Căn cứ khoản 4 Điều 1 Nghị định 161/2018/NĐ-CP, kỳ thi tuyển công chức hiện nay được tổ chức thống nhất theo 02 vòng thi độc lập:

Vòng 1: Kiểm tra kiến thức nền tảng (Thi trắc nghiệm)

Vòng thi này chủ yếu được thực hiện trên máy tính. Trong trường hợp cơ quan tuyển dụng chưa đủ điều kiện cơ sở vật chất thì mới tổ chức thi trên giấy. Nội dung thi bao gồm 03 phần:

• Phần I: Kiến thức chung (60 câu hỏi, 60 phút): Tập trung vào hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội; quản lý hành chính nhà nước; chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
• Phần II: Ngoại ngữ (30 câu hỏi, 30 phút): Thi một trong các thứ tiếng Anh, Nga, Pháp, Đức, Trung Quốc hoặc ngoại ngữ khác theo yêu cầu của vị trí việc làm.
• Phần III: Tin học (30 câu hỏi, 30 phút): Theo yêu cầu của vị trí việc làm. Lưu ý: Nếu thi trên máy tính thì không phải thi phần này.

Thí sinh trả lời đúng từ 50% số câu hỏi trở lên cho từng phần thi thì mới được xác định là đạt và được bước tiếp vào Vòng 2.

Vòng 2: Thi môn nghiệp vụ chuyên ngành

Đây là vòng thi quyết định, đánh giá trực tiếp năng lực chuyên môn của ứng viên. Hình thức thi có thể là phỏng vấn (30 phút) hoặc thi viết (180 phút). Việc lựa chọn hình thức thi do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng quyết định.

"Nội dung thi: Kiến thức, năng lực, kỹ năng thực thi công vụ của người dự tuyển công chức theo yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển dụng."

Thang điểm cho vòng thi này là 100 điểm. Kết quả trúng tuyển sẽ được tính dựa trên điểm thi Vòng 2 cộng với điểm ưu tiên (nếu có). Những người có điểm từ 50 trở lên sẽ được xếp hạng từ cao xuống thấp theo chỉ tiêu tuyển dụng.

Các trường hợp được miễn thi ngoại ngữ và tin học

Để giảm bớt áp lực cho thí sinh nhưng vẫn đảm bảo chất lượng đầu vào, Nghị định 161/2018/NĐ-CP quy định các trường hợp miễn thi tại Vòng 1 như sau:

Miễn thi ngoại ngữ nếu:

• Có bằng tốt nghiệp đại học, sau đại học về ngoại ngữ;
• Có bằng tốt nghiệp đại học, sau đại học ở nước ngoài hoặc tốt nghiệp đại học, sau đại học tại cơ sở đào tạo bằng tiếng nước ngoài ở Việt Nam;
• Người dự tuyển vào công chức công tác ở vùng dân tộc thiểu số là người dân tộc thiểu số hoặc có chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Miễn thi tin học nếu: Có bằng tốt nghiệp từ trung cấp chuyên ngành công nghệ thông tin, tin học hoặc toán - tin trở lên.

Xác định người trúng tuyển và nguyên tắc giải quyết khi bằng điểm

Việc xác định người trúng tuyển được thực hiện theo quy định tại Nghị định 24/2010/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 161). Theo đó, người trúng tuyển phải có điểm Vòng 2 đạt từ 50 điểm trở lên và có tổng điểm (Vòng 2 + điểm ưu tiên) cao hơn lấy theo thứ tự từ cao xuống thấp trong phạm vi chỉ tiêu.

Trường hợp có từ 02 người trở lên có tổng điểm bằng nhau ở chỉ tiêu cuối cùng thì người có điểm thi Vòng 2 cao hơn sẽ là người trúng tuyển. Nếu vẫn không xác định được thì người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng công chức quyết định người trúng tuyển.

Cần lưu ý rằng, kết quả thi tuyển công chức chỉ có giá trị trong kỳ thi đó và không được bảo lưu cho các kỳ thi tuyển sau. Do đó, ứng viên cần tập trung tối đa để đạt kết quả tốt nhất ngay trong lần dự thi của mình.

Hy vọng những thông tin chi tiết về quy trình thi tuyển công chức trên đây sẽ giúp các bạn có sự chuẩn bị chu đáo nhất cho lộ trình sự nghiệp của mình.