Việc triển khai cấp hộ chiếu có gắn chíp điện tử là một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý xuất nhập cảnh, giúp nâng cao tính bảo mật và tạo thuận lợi cho công dân khi làm thủ tục tại các cửa khẩu quốc tế. Một trong những khâu quan trọng nhất trong quy trình này chính là việc thu thập dữ liệu sinh trắc học, cụ thể là vân tay.

Theo quy định mới nhất tại Thông tư 110/2020/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 30/11/2020), quy trình thu thập vân tay được thực hiện hết sức chặt chẽ và khoa học.

Quy trình lấy vân tay hiện đại bằng máy quét chuyên dụng (ảnh minh họa)

1. Quy trình thu thập vân tay bằng máy quét chuyên dụng

Căn cứ tại Điều 4 Thông tư 110/2020/TT-BCA, cán bộ chuyên trách sẽ thực hiện thu thập vân tay của người đề nghị cấp hộ chiếu theo các bước sau:

• Thu thập vân tay chụm: Đầu tiên là 4 ngón bàn tay phải, sau đó là 4 ngón bàn tay trái.
• Thu thập vân tay ngón cái: Thực hiện thu thập vân tay của 2 ngón cái.
• Thu thập vân tay lăn: Thực hiện lăn đủ 10 ngón tay để đảm bảo dữ liệu đầy đủ nhất.

Trong quá trình thực hiện, nếu vì lý do khách quan (như khuyết tật, vết thương...) mà không thể thu thập đủ 10 vân tay, cán bộ phải mô tả chi tiết và nhập thông tin về tình trạng cụ thể vào hệ thống quản lý.

Cán bộ công an hướng dẫn người dân thực hiện lấy vân tay đúng quy chuẩn (ảnh minh họa)

2. Xử lý các trường hợp đặc biệt khi quét vân tay

Không phải lúc nào việc quét vân tay bằng máy chuyên dụng cũng diễn ra thuận lợi. Pháp luật đã dự liệu các tình huống phát sinh như sau:

Trường hợp vân tay không đạt chuẩn: Nếu dữ liệu thu được từ máy quét không bảo đảm tiêu chuẩn để nhận dạng tự động, cơ quan chức năng sẽ chuyển sang phương pháp lăn mực truyền thống. Sau khi lăn mực, bản vân tay sẽ được quét lại để lưu trữ điện tử hoặc khai thác trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu về căn cước công dân.

Trường hợp không thể thu thập vân tay: Đối với những trường hợp đặc biệt không thể thu thập được bất kỳ vân tay nào phục vụ nhận dạng tự động, quy trình quét chuyên dụng và lăn mực sẽ không được áp dụng. Tuy nhiên, cán bộ thu thập phải ghi chú rõ ràng, ký xác nhận và chịu trách nhiệm về tính xác thực của lý do này trong hồ sơ.

"Cơ quan thu thập vân tay là cơ quan tiếp nhận Tờ khai cấp hộ chiếu thu thập vân tay của người đề nghị cấp hộ chiếu có gắn chíp điện tử."

3. Trách nhiệm của cán bộ và cơ quan thu thập

Để đảm bảo tính chính xác và bảo mật của dữ liệu quốc gia, cán bộ thu thập vân tay có trách nhiệm:

• Trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện đúng thao tác.
• Kiểm tra chất lượng hình ảnh vân tay ngay trên máy quét.
• Ký xác nhận và chịu trách nhiệm hoàn toàn về dữ liệu đã thu thập.

Việc triển khai đồng bộ quy trình này từ cuối năm 2020 không chỉ giúp hiện đại hóa giấy tờ tùy thân mà còn khẳng định vị thế của hộ chiếu Việt Nam trên trường quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân khi thực hiện quyền tự do đi lại.

Xem thêm: Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019