Trong môi trường sản xuất kinh doanh, an toàn lao động luôn là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, khi có sự cố xảy ra, việc minh bạch thông tin lại là nghĩa vụ mà không phải doanh nghiệp nào cũng thực hiện đúng và đủ. Việc công bố tình hình tai nạn lao động không chỉ giúp người lao động nắm bắt thực trạng mà còn là căn cứ để cơ quan chức năng đánh giá công tác an toàn vệ sinh lao động tại cơ sở.

Trách nhiệm cung cấp thông tin ngay từ khi giao kết hợp đồng

Theo quy định tại Điều 16 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có nghĩa vụ cung cấp thông tin trung thực cho người lao động về các điều kiện làm việc, trong đó bao gồm cả tình hình an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc trước khi ký kết hợp đồng lao động.

1. Người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin trung thực cho người lao động về công việc, địa điểm làm việc, điều kiện làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn, vệ sinh lao động, tiền lương, hình thức trả lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, quy định về bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo vệ bí mật công nghệ và vấn đề khác liên quan trực tiếp đến việc giao kết hợp đồng lao động mà người lao động yêu cầu.

Việc này đảm bảo quyền được biết của người lao động về những nguy cơ tiềm ẩn, từ đó có sự chuẩn bị và tuân thủ các quy tắc an toàn cần thiết.

Thời điểm "vàng" để công bố tình hình tai nạn lao động

Không phải đợi đến khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp phải chủ động thực hiện việc này theo định kỳ. Căn cứ khoản 1 Điều 4 Thông tư 13/2020/TT-BLĐTBXH, lịch trình công bố cụ thể như sau:

• Định kỳ 06 tháng: Phải công bố trước ngày 10/7 hằng năm đối với số liệu 06 tháng đầu năm.
• Định kỳ hằng năm: Phải công bố trước ngày 15/01 của năm tiếp theo đối với số liệu cả năm.

Thông tin phải được niêm yết công khai tại trụ sở chính và các phân xưởng, tổ đội nơi xảy ra tai nạn. Đồng thời, doanh nghiệp cần đưa nội dung này vào chương trình hội nghị người lao động hằng năm và đăng tải trên trang thông tin điện tử của đơn vị (nếu có).

Nội dung bản công bố: Chi tiết và minh bạch

Một bản công bố tình hình tai nạn lao động đúng chuẩn không chỉ dừng lại ở những con số khô khan mà phải phân tích sâu sắc nguyên nhân và giải pháp. Theo quy định tại khoản 6 Điều 4 Thông tư 13/2020/TT-BLĐTBXH, nội dung công bố phải bao gồm:

• Tổng số vụ tai nạn và số vụ có người tử vong.
• Tổng số người bị tai nạn và số người tử vong.
• Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các sự cố.
• Thiệt hại về người và tài sản (số ngày nghỉ, chi phí y tế, bồi thường, trợ cấp...).
• Phân tích sự biến động so với cùng kỳ và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa đang áp dụng.

Chế tài nghiêm khắc cho hành vi "giấu" thông tin

Nhiều doanh nghiệp vì lo ngại ảnh hưởng đến uy tín mà chọn cách báo cáo không đầy đủ hoặc chậm trễ. Tuy nhiên, đây là sai lầm có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế lớn. Điều 20 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định rõ:

3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi: không thống kê tai nạn lao động; không báo cáo định kỳ hoặc báo cáo không đầy đủ hoặc báo cáo không chính xác hoặc báo cáo không đúng thời hạn về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; không báo cáo định kỳ hoặc báo cáo không đầy đủ hoặc báo cáo không chính xác hoặc báo cáo không đúng thời hạn về sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Lưu ý, mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tiền sẽ gấp đôi, dao động từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Việc tuân thủ quy định công bố tình hình tai nạn lao động không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các án phạt hành chính mà quan trọng hơn, nó thể hiện sự tôn trọng tính mạng và sức khỏe của người lao động, xây dựng niềm tin và văn hóa an toàn bền vững trong tổ chức.