Trong quan hệ lao động, giai đoạn thử việc được coi là "bước đệm" để người lao động và người sử dụng lao động tìm hiểu về năng lực cũng như sự phù hợp với môi trường làm việc. Tuy nhiên, không ít trường hợp người lao động cảm thấy không phù hợp và muốn dừng lại ngay trong thời gian này. Vậy theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Bộ luật Lao động 2019, việc nghỉ việc trong thời gian thử việc được quy định như thế nào?

Thời gian thử việc tối đa theo quy định mới

Căn cứ vào Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận dựa trên tính chất và mức độ phức tạp của công việc. Tuy nhiên, pháp luật giới hạn thời gian thử việc tối đa như sau:

• Không quá 180 ngày: Đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
• Không quá 60 ngày: Đối với công việc cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.
• Không quá 30 ngày: Đối với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
• Không quá 06 ngày làm việc: Đối với các công việc khác.

Việc nắm rõ thời gian này giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi của mình, tránh trường hợp bị doanh nghiệp kéo dài thời gian thử việc trái luật.

Nghỉ việc khi đang thử việc có cần báo trước không?

Đây là điểm mới đáng chú ý nhất mà người lao động cần quan tâm. Theo quy định tại khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 2019:

"Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường."

Như vậy, khác với việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động chính thức (thường phải báo trước từ 30 đến 45 ngày), trong giai đoạn thử việc, bạn có quyền nghỉ việc ngay lập tức mà không cần phải tuân thủ bất kỳ thời hạn báo trước nào. Ngược lại, người sử dụng lao động cũng có quyền cho bạn thôi việc ngay nếu thấy không đạt yêu cầu mà không cần báo trước.

Vấn đề bồi thường và tiền lương thử việc

Bên cạnh việc không cần báo trước, pháp luật cũng khẳng định người lao động không phải bồi thường chi phí đào tạo hay bất kỳ khoản phí nào khác khi hủy bỏ thỏa thuận thử việc.

Về tiền lương, Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Doanh nghiệp có nghĩa vụ chi trả đầy đủ tiền lương cho những ngày bạn đã làm việc thực tế, kể cả khi bạn nghỉ việc giữa chừng.

Chế tài đối với doanh nghiệp vi phạm quy định thử việc

Nếu doanh nghiệp yêu cầu thử việc quá thời gian quy định hoặc trả lương thấp hơn mức 85%, họ sẽ phải đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính. Cụ thể, theo Điều 9 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền có thể từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi:

• Thử việc quá thời gian quy định.
• Trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương công việc.
• Yêu cầu thử việc quá 01 lần đối với một công việc.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn buộc phải trả đủ 100% tiền lương của công việc đó cho người lao động trong thời gian vi phạm.

Tóm lại, quy định hiện hành đã tạo điều kiện rất linh hoạt cho cả người lao động và người sử dụng lao động trong giai đoạn thử việc. Việc hiểu rõ luật không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi đưa ra quyết định nghỉ việc mà còn đảm bảo nhận được đầy đủ các quyền lợi kinh tế xứng đáng.