Chế độ ốm đau dài ngày là một trong những chính sách an sinh xã hội nhân văn, giúp người lao động vơi bớt gánh nặng tài chính khi không may mắc phải những căn bệnh hiểm nghèo cần điều trị thời gian dài. Tuy nhiên, để được hưởng trọn vẹn quyền lợi này, việc nắm rõ quy định về hồ sơ và thủ tục là vô cùng cần thiết, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn yêu cầu sự chính xác tuyệt đối về giấy tờ.

Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày theo quy định hiện hành

Tại thời điểm năm 2022, danh mục các bệnh cần chữa trị dài ngày được thực hiện theo quy định tại Thông tư 46/2016/TT-BYT. Danh mục này bao gồm rất nhiều nhóm bệnh như: Ung thư, các bệnh về hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa... có tính chất mãn tính hoặc hiểm nghèo.

Người lao động khi mắc các bệnh thuộc danh mục này sẽ được hưởng chế độ ốm đau với thời gian nghỉ dài hơn so với ốm đau thông thường. Cụ thể, tối đa là 180 ngày trong một năm (tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần). Nếu sau 180 ngày vẫn tiếp tục điều trị thì được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức thấp hơn.

Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau dài ngày gồm những giấy tờ nào?

Căn cứ theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và hướng dẫn tại Quyết định 166/QĐ-BHXH, hồ sơ hưởng chế độ ốm đau dài ngày không có sự khác biệt lớn so với ốm đau thông thường về mặt đầu mục giấy tờ, nhưng yêu cầu khắt khe về nội dung chẩn đoán.

Đối với người lao động

• Trường hợp điều trị nội trú: Phải có bản sao Giấy ra viện của người lao động hoặc của con người lao động dưới 07 tuổi. Lưu ý quan trọng: Trong phần chẩn đoán phải ghi rõ mã bệnh và tên bệnh đúng theo danh mục tại Thông tư 46/2016/TT-BYT.
• Trường hợp điều trị ngoại trú: Bản chính Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Trường hợp cả cha và mẹ đều nghỉ việc để chăm con thì giấy chứng nhận nghỉ việc của mỗi người là bản chính.
• Trường hợp chuyển tuyến điều trị trong quá trình điều trị nội trú: Có thêm bản sao Giấy chuyển tuyến hoặc Giấy chuyển viện.

Đối với người sử dụng lao động

Đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm lập Danh sách đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe theo Mẫu số 01B-HSB.

Thời hạn nộp hồ sơ và quy trình giải quyết năm 2022

Quy trình nộp hồ sơ được quy định chặt chẽ tại Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

1. Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 100, các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 101 của Luật này cho người sử dụng lao động.

2. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm lập hồ sơ quy định tại Điều 100 và Điều 101 của Luật này nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Như vậy, tổng thời gian từ khi người lao động quay lại làm việc đến khi hồ sơ phải có mặt tại cơ quan BHXH là 55 ngày. Nếu nộp muộn, doanh nghiệp phải có văn bản giải trình lý do gửi kèm.

Thủ tục thực hiện và hình thức chi trả

Người lao động thực hiện theo các bước sau để nhận trợ cấp:

1. Bước 1: Nộp hồ sơ cho doanh nghiệp trong vòng 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
2. Bước 2: Doanh nghiệp hoàn thiện Mẫu 01B-HSB và gửi hồ sơ cho cơ quan BHXH trong vòng 10 ngày.
3. Bước 3: Cơ quan BHXH giải quyết hồ sơ. Thời hạn giải quyết tối đa là 06 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Tiền trợ cấp sẽ được chi trả linh hoạt qua các hình thức: Chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản ATM của người lao động (khuyến khích), nhận tiền mặt tại đơn vị sử dụng lao động hoặc nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH trong một số trường hợp đặc biệt.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người lao động đảm bảo quyền lợi tài chính mà còn giúp doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm đối với người lao động, tránh những tranh chấp không đáng có về sau.