Trong bối cảnh Bộ Công an đang đẩy mạnh chiến dịch cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip trên toàn quốc, nhiều người dân băn khoăn về thủ tục khi Chứng minh nhân dân (CMND) cũ bị mất hoặc hết hạn. Theo quy định mới nhất tại Thông tư 59/2021/TT-BCA và Thông tư 60/2021/TT-BCA có hiệu lực từ ngày 01/07/2021, quy trình này đã được đơn giản hóa đáng kể nhờ sự hỗ trợ của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

1. Địa điểm thực hiện thủ tục cấp đổi CCCD gắn chip

Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 59/2021/TT-BCA, công dân có thể lựa chọn các địa điểm sau để đề nghị cấp thẻ:

• Cơ quan Công an cấp huyện nơi công dân thường trú hoặc tạm trú.
• Cơ quan Công an cấp tỉnh nơi công dân thường trú hoặc tạm trú.
• Cơ quan quản lý căn cước công dân của Bộ Công an đối với các trường hợp đặc biệt do thủ trưởng cơ quan quản lý căn cước công dân Bộ Công an quyết định.

Đặc biệt, người dân hiện nay có thể đăng ký thời gian và địa điểm làm thủ tục trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an để chủ động hơn, tránh việc phải chờ đợi lâu tại trụ sở Công an.

2. Hồ sơ cần chuẩn bị khi đi làm thẻ CCCD

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của năm 2021 là việc cắt giảm tối đa các loại giấy tờ rườm rà. Cụ thể:

• Trường hợp thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư: Công dân không cần mang theo bất kỳ giấy tờ gì và cũng không phải viết Tờ khai căn cước công dân. Cán bộ sẽ trực tiếp trích xuất thông tin từ hệ thống.
• Trường hợp thông tin chưa có hoặc có sai sót: Công dân cần mang theo các giấy tờ hợp pháp để chứng minh nội dung thông tin như Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh hoặc các giấy tờ pháp lý khác.
• CMND cũ: Nếu CMND cũ hết hạn nhưng vẫn còn giữ, công dân nên mang theo để thực hiện thủ tục thu hồi và cắt góc theo quy định.

3. Quy trình 5 bước cấp CCCD khi CMND bị mất hoặc hết hạn

Trình tự thực hiện được quy định chi tiết tại Thông tư 60/2021/TT-BCA như sau:

Bước 1: Tiếp nhận đề nghị

Công dân đến cơ quan Công an có thẩm quyền, cán bộ tiếp nhận sẽ tìm kiếm thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lập Phiếu thu nhận thông tin căn cước công dân.

Bước 2: Thu nhận đặc điểm nhân dạng và vân tay

Cán bộ tiến hành mô tả đặc điểm nhân dạng của công dân; thực hiện thu nhận vân tay của 10 ngón tay theo quy chuẩn kỹ thuật. Sau đó, chụp ảnh chân dung của công dân (ảnh chụp trực diện, không đeo kính, rõ khuôn mặt).

Bước 3: Kiểm tra và ký xác nhận

Công dân kiểm tra lại toàn bộ thông tin trên Phiếu thu nhận thông tin căn cước công dân. Nếu chính xác, công dân ký xác nhận vào phiếu.

Bước 4: Đóng lệ phí

Mức lệ phí được áp dụng theo quy định của Bộ Tài chính. Đáng chú ý, trong giai đoạn từ nay đến hết ngày 31/12/2021, theo Thông tư 47/2021/TT-BTC, người dân được giảm 50% lệ phí khi chuyển từ CMND sang CCCD gắn chip (chỉ còn 15.000 đồng/thẻ).

Bước 5: Nhận giấy hẹn và trả kết quả

Cán bộ cấp giấy hẹn trả thẻ CCCD. Công dân có thể chọn nhận thẻ trực tiếp tại cơ quan Công an hoặc đăng ký dịch vụ chuyển phát tận nhà qua đường bưu điện (có trả phí bưu điện).

4. Xử lý CMND cũ và Giấy xác nhận số CMND

Theo quy định tại Điều 15 Thông tư 59/2021/TT-BCA, khi công dân làm thủ tục chuyển từ CMND sang thẻ CCCD, cán bộ Công an sẽ thu lại CMND cũ.

Về việc xác nhận số CMND cũ: Hiện nay, trên mặt sau của thẻ CCCD gắn chip đã có mã QR code tích hợp thông tin về số CMND 9 số cũ. Do đó, các cơ quan, tổ chức có thể quét mã này để xác thực mà không cần yêu cầu công dân cung cấp Giấy xác nhận số CMND. Chỉ trong trường hợp mã QR code không có thông tin số CMND cũ, cơ quan Công an mới cấp Giấy xác nhận nếu công dân có yêu cầu.

Trích dẫn quy định: "Mã QR code trên thẻ Căn cước công dân có lưu thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân 9 số. Cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân của công dân thông qua việc quét mã QR code, không yêu cầu công dân phải cung cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân."

Việc nắm rõ các quy định về thủ tục cấp đổi CCCD gắn chip năm 2021 sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi thực hiện các giao dịch dân sự sau này.