Mua hàng hóa, dịch vụ nhưng người bán cố tình "quên" hoặc từ chối xuất hóa đơn điện tử là tình trạng diễn ra khá phổ biến hiện nay. Hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng. Nhằm khuyến khích người dân cùng chung tay giám sát, pháp luật đã ban hành cơ chế khen thưởng vô cùng hấp dẫn cho người tố giác hành vi này.

Cụ thể, theo quy định mới nhất tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025), người tiêu dùng khi phát hiện các cơ sở kinh doanh không lập và giao hóa đơn điện tử có thể thực hiện tố giác qua nhiều kênh khác nhau để nhận mức thưởng lên đến 10 triệu đồng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về quy trình, điều kiện và các cách thức thực hiện.

4 Cách Tố Giác Doanh Nghiệp Không Xuất Hóa Đơn Nhanh Chóng Nhất

Căn cứ theo quy định tại khoan 3 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người tiêu dùng có thể linh hoạt lựa chọn một trong bốn hình thức sau để phản ánh hành vi vi phạm của người bán:

• Cách 1: Qua hệ thống hóa đơn điện tử hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế
  Người dân có thể sử dụng trực tiếp các ứng dụng công nghệ do ngành Thuế cung cấp, điển hình là ứng dụng eTax Mobile trên điện thoại thông minh. Đây là phương thức tiện lợi nhất, giúp người dùng dễ dàng chụp ảnh chứng từ mua bán và gửi phản ánh ngay tại chỗ.
• Cách 2: Qua Cổng dịch vụ công quốc gia
  Người tiêu dùng truy cập vào địa chỉ Cổng dịch vụ công quốc gia, đăng nhập tài khoản định danh cá nhân và gửi thông tin phản ánh kiến nghị về hành vi không xuất hóa đơn của cơ sở kinh doanh.
• Cách 3: Qua thư điện tử chính thức hoặc hệ thống tiếp nhận thông tin điện tử của cơ quan thuế
  Bạn có thể gửi email kèm theo các bằng chứng (hình ảnh, video, lịch sử chuyển khoản...) đến hòm thư điện tử tiếp nhận thông tin chính thức của Tổng cục Thuế hoặc Cục Thuế địa phương nơi xảy ra giao dịch.
• Cách 4: Gửi trực tiếp tại trụ sở cơ quan thuế hoặc bằng văn bản
  Nếu không sử dụng các phương thức điện tử, người tiêu dùng hoàn toàn có thể làm đơn kiến nghị bằng văn bản giấy và gửi qua đường bưu điện hoặc đến nộp trực tiếp tại trụ sở Chi cục Thuế, Cục Thuế quản lý địa bàn đó.

Thông Tin Tố Giác Cần Những Gì Để Được Thụ Lý?

Để cơ quan thuế có đủ cơ sở tiến hành thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, thông tin tố giác do người tiêu dùng cung cấp phải đảm bảo tính đầy đủ và chính xác. Theo khoan 2 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hồ sơ phản ánh cần có:

"a) Thông tin về người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (tên, địa chỉ hoặc mã số thuế) và một trong các thông tin sau:
a.1) Thông tin về giao dịch hàng hóa, dịch vụ;
a.2) Thông tin về hành vi không lập hóa đơn và không giao hóa đơn;
a.3) Tài liệu, chứng cứ có liên quan đến giao dịch phát sinh hành vi vi phạm của người bán (nếu có);
b) Thông tin liên hệ của người tiêu dùng tố giác, gồm: tên, số điện thoại, số định danh cá nhân."

Ví dụ thực tế: Anh A đến ăn tại nhà hàng X và thanh toán số tiền 2 triệu đồng bằng hình thức chuyển khoản. Khi anh A yêu cầu xuất hóa đơn điện tử, nhân viên nhà hàng từ chối với lý do "hệ thống đang lỗi" hoặc "hóa đơn dưới 2 triệu không cần xuất". Để tố giác hiệu quả, anh A cần chụp lại hóa đơn thanh toán tạm tính (bill thanh toán), biên lai chuyển khoản ngân hàng, ghi lại địa chỉ chính xác của nhà hàng X và gửi kèm thông tin cá nhân của mình (họ tên, số điện thoại, số CCCD) qua ứng dụng eTax Mobile.

Điều Kiện Để Người Tiêu Dùng Được Nhận Thưởng

Không phải mọi thông tin tố giác đều mặc nhiên được nhận thưởng. Để được cơ quan thuế xem xét khen thưởng, người cung cấp thông tin phải đáp ứng các điều kiện khắt khe quy định tại khoan 1 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP:

• Thông tin cung cấp phải trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ rõ ràng để xác định thời gian, địa điểm và đối tượng thực hiện hành vi vi phạm.
• Nội dung phản ánh phải đúng thực tế, đủ cơ sở để cơ quan thuế tiến hành kiểm tra, xác minh tính chất và mức độ vi phạm.
• Điều kiện quyết định: Trên cơ sở thông tin do người tiêu dùng cung cấp, cơ quan thuế phải tiến hành thanh tra, kiểm tra và ban hành được quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn đối với người bán.

Mức Thưởng Tối Đa Lên Đến 10 Triệu Đồng Cho Mỗi Vụ Việc

Đây là nội dung được rất nhiều người tiêu dùng quan tâm. Theo quy định tại khoan 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, mức chi khen thưởng đối với mỗi vụ việc được xác định như sau:

"5. Mức chi khen thưởng người tiêu dùng cung cấp thông tin phản ánh hành vi không lập và giao hóa đơn của 01 vụ việc không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng/01 vụ việc. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức khen thưởng, hình thức, trình tự, thủ tục khen thưởng, quản lý, sử dụng kinh phí."

Bên cạnh đó, cơ chế khen thưởng cũng tuân thủ nguyên tắc công bằng và bảo mật tuyệt đối thông tin của người tố giác. Cụ thể, theo điểm c khoản 4 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, mỗi vụ việc vi phạm chỉ được xem xét khen thưởng một lần duy nhất. Trong trường hợp có nhiều người cùng cung cấp thông tin về một hành vi vi phạm của một cửa hàng, cơ quan thuế sẽ ưu tiên khen thưởng cho người cung cấp thông tin đầu tiên hoặc người cung cấp thông tin đầy đủ, có giá trị xác minh cao nhất.

Việc triển khai quy định khen thưởng này được kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng giám sát mạnh mẽ từ phía người tiêu dùng, buộc các doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải tự giác chấp hành nghiêm chỉnh việc lập và giao hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, dịch vụ, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và lành mạnh.