Trong giao dịch bất động sản và quản lý nhà đất, khái niệm "lối đi chung" luôn là chủ đề nóng, dễ dẫn đến tranh chấp nếu không được hiểu rõ. Đặc biệt, với sự ra đời của Luật Đất đai 2024 và Thông tư 10/2024/TT-BTNMT, cách thể hiện lối đi chung trên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ) đã có những quy định cụ thể và minh bạch hơn bao giờ hết.

Lối đi chung là gì và nguồn gốc hình thành?

Lối đi chung được hiểu là phần diện tích đất được cắt ra từ các thửa đất liền kề để các chủ sử dụng đất có đường ra lối vào giao thông công cộng. Nguồn gốc của lối đi chung thường đến từ:

• Sự thỏa thuận giữa các chủ sử dụng đất liền kề.
• Phần đất do người sử dụng đất phía ngoài tự nguyện dành ra hoặc chuyển nhượng cho người phía trong.
• Hình thành từ lối mòn lâu đời được pháp luật công nhận.

Cách nhận diện lối đi chung trên Sổ đỏ theo Thông tư 10/2024/TT-BTNMT

Theo quy định mới nhất tại Thông tư 10/2024/TT-BTNMT, thông tin về lối đi chung được thể hiện rất rõ ràng trên sơ đồ thửa đất để tránh nhầm lẫn với diện tích sử dụng riêng.

Cụ thể, ranh giới của phần đất sử dụng chung (bao gồm lối đi chung) sẽ được thể hiện bằng đường nét đứt xen nét chấm. Bên cạnh đường ranh giới này, cơ quan chức năng sẽ ghi chú thích rõ ràng về mục đích của đường ranh giới đó (ví dụ: "Lối đi chung").

Việc thể hiện bằng nét đứt giúp chủ sở hữu xác định được phạm vi quyền hạn của mình đối với phần diện tích này, đồng thời đảm bảo quyền lợi của các hộ gia đình cùng sử dụng lối đi đó.

Điều kiện tách thửa có lối đi chung theo Luật Đất đai 2024

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Đất đai 2024 là quy định chặt chẽ về việc tách thửa phải đảm bảo lối đi. Tại Điều 220 Luật Đất đai 2024 quy định:

"d) Việc tách thửa đất, hợp thửa đất phải bảo đảm có lối đi; được kết nối với đường giao thông công cộng hiện có; bảo đảm cấp nước, thoát nước và nhu cầu cần thiết khác một cách hợp lý. Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất hoặc hợp thửa đất thì không phải thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó."

Quy định này giúp tháo gỡ vướng mắc cho nhiều hộ gia đình khi muốn tách thửa cho con cái hoặc chuyển nhượng một phần đất mà không lo ngại về việc bị "vây bọc" không có đường ra.

Thủ tục ghi nhận lối đi chung vào Sổ đỏ

Để lối đi chung được thể hiện chính thức trên Sổ đỏ, người dân cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai. Hồ sơ cơ bản bao gồm:

• Đơn đăng ký biến động đất đai (Mẫu số 11/ĐK hoặc 09/ĐK tùy trường hợp).
• Văn bản thỏa thuận về việc sử dụng lối đi chung có công chứng, chứng thực.
• Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp.
• Mảnh trích đo địa chính thửa đất (do đơn vị đo đạc có tư cách pháp nhân thực hiện).

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ tiến hành kiểm tra, cập nhật thông tin vào hồ sơ địa chính và thể hiện lối đi chung lên sơ đồ thửa đất trên Sổ đỏ mới hoặc xác nhận biến động vào Sổ đỏ cũ.

Việc hiểu rõ cách thể hiện lối đi chung trên Sổ đỏ không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tránh được những tranh chấp không đáng có với hàng xóm. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục này, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý để được hướng dẫn chi tiết nhất.