Trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN), việc xác định và kê khai người phụ thuộc là một trong những bước quan trọng nhất để người nộp thuế có thể tối ưu hóa số thuế phải nộp thông qua các khoản giảm trừ gia cảnh. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập Bảng kê thông tin người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh (kèm theo tờ khai mẫu số 05/QTT-TNCN) theo đúng quy định pháp luật hiện hành năm 2019.

Tầm quan trọng của Bảng kê thông tin người phụ thuộc trong quyết toán thuế TNCN

Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của đối tượng nộp thuế là cá nhân cư trú. Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, mức giảm trừ gia cảnh năm 2019 đối với người nộp thuế là 9 triệu đồng/tháng và đối với mỗi người phụ thuộc là 3,6 triệu đồng/tháng.

Việc lập Bảng kê thông tin người phụ thuộc giúp cơ quan thuế quản lý được đối tượng giảm trừ, tránh tình trạng một người phụ thuộc được tính giảm trừ cho nhiều người nộp thuế khác nhau, đồng thời đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động.

Căn cứ pháp lý áp dụng năm 2019

Các quy định về quản lý thuế và thuế TNCN trong giai đoạn này được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan.
• Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện Luật Thuế TNCN.
• Thông tư 92/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định về khai thuế và quyết toán thuế.

Hướng dẫn chi tiết cách điền Bảng kê mẫu số 05/QTT-TNCN

Bảng kê này thường được nộp kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNCN của tổ chức, cá nhân trả thu nhập. Dưới đây là cách điền các chỉ tiêu quan trọng:

1. Thông tin chung

• [01] Kỳ tính thuế: Ghi năm quyết toán (Ví dụ: Năm 2019).
• [02] Tên người nộp thuế: Ghi tên tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập.
• [03] Mã số thuế: Ghi mã số thuế của tổ chức/cá nhân trả thu nhập.

2. Thông tin chi tiết về người nộp thuế và người phụ thuộc

Trong bảng danh sách, cần lưu ý các cột sau:

• Họ và tên người nộp thuế: Tên của cá nhân lao động có người phụ thuộc.
• MST của người nộp thuế: Mã số thuế cá nhân của người lao động đó.
• Họ và tên người phụ thuộc: Ghi chính xác theo giấy khai sinh hoặc CMND/Hộ chiếu.
• MST của người phụ thuộc: Nếu người phụ thuộc đã được cấp mã số thuế thì bắt buộc phải điền.
• Quan hệ với người nộp thuế: Ghi rõ là con, vợ/chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, hoặc các đối tượng khác theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Thời gian tính giảm trừ: Ghi rõ từ tháng nào đến tháng nào trong năm tính thuế.

Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc cần chuẩn bị

Để được tính giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc cho tổ chức trả thu nhập hoặc cơ quan thuế. Hồ sơ bao gồm:

• Đối với con: Bản sao Giấy khai sinh hoặc bản sao Sổ hộ khẩu. Nếu con trên 18 tuổi bị khuyết tật không có khả năng lao động thì cần thêm giấy tờ chứng minh mức độ khuyết tật.
• Đối với vợ hoặc chồng: Bản sao Sổ hộ khẩu hoặc bản sao Giấy chứng nhận kết hôn. Nếu trong độ tuổi lao động thì phải có giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động.
• Đối với cha mẹ: Bản sao Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ xác nhận mối quan hệ.

Những lưu ý "vàng" khi đăng ký giảm trừ gia cảnh

Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý các điểm sau để tránh sai sót dẫn đến bị truy thu thuế hoặc xử phạt hành chính:

1. Nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần: Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc thì phải tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.
2. Thời điểm tính giảm trừ: Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng nếu đã thực hiện đăng ký theo quy định.
3. Thu nhập của người phụ thuộc: Đối với người phụ thuộc trong độ tuổi lao động (trừ người khuyết tật), mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.

Việc kê khai trung thực và đầy đủ thông tin trong Bảng kê thông tin người phụ thuộc không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp bảo vệ quyền lợi tài chính của chính bạn. Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp quý độc giả thực hiện quyết toán thuế TNCN năm 2019 một cách thuận lợi và chính xác.

Trích dẫn Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC về các khoản giảm trừ:

“1. Giảm trừ gia cảnh... c) Nguyên tắc tính giảm trừ gia cảnh... c.1.1) Người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công thì tại một thời điểm (tính đủ theo tháng) người nộp thuế lựa chọn tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi.”