Trong bối cảnh thị trường lao động năm 2020, việc ký kết hợp đồng mùa vụ trở nên phổ biến, đặc biệt trong các ngành nông nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn luôn khiến cả người lao động và người sử dụng lao động băn khoăn là: Làm việc mùa vụ có phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) không? Việc nắm rõ quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp tránh được những rào cản pháp lý đáng tiếc.

Điều kiện xác lập hợp đồng lao động mùa vụ năm 2020

Tại thời điểm hiện tại (tháng 06/2020), các quan hệ lao động vẫn đang được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động 2012. Theo quy định tại Điều 22 của văn bản này, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định được áp dụng cho những công việc có tính chất tạm thời, không thường xuyên, hoặc công việc có thể hoàn thành trong thời hạn dưới 12 tháng.

"Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng."

Cần lưu ý rằng, pháp luật nghiêm cấm việc giao kết hợp đồng mùa vụ để làm những công việc có tính chất thường xuyên từ 12 tháng trở lên, trừ trường hợp tạm thời thay thế người lao động đi nghĩa vụ quân sự, nghỉ thai sản, ốm đau hoặc tai nạn lao động.

Lao động mùa vụ có bắt buộc phải đóng Bảo hiểm xã hội?

Đây là nội dung quan trọng nhất mà người lao động cần lưu tâm. Căn cứ theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, cụ thể là tại khoản 1 Điều 2, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đã được mở rộng đáng kể từ ngày 01/01/2018.

Theo đó, trách nhiệm đóng BHXH cho người làm việc theo hợp đồng mùa vụ được phân chia như sau:

• Hợp đồng từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng: Thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đây là điểm mới áp dụng từ năm 2018 mà nhiều lao động thời vụ vẫn chưa nắm rõ.
• Hợp đồng từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng: Đương nhiên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
• Hợp đồng dưới 01 tháng: Hiện tại pháp luật chưa quy định bắt buộc phải tham gia BHXH bắt buộc cho nhóm này.

Như vậy, chỉ cần bạn ký hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, doanh nghiệp có nghĩa vụ phải trích đóng BHXH cho bạn theo tỷ lệ quy định của năm 2020.

Quy định về Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Bên cạnh BHXH, các loại hình bảo hiểm khác cũng có những ngưỡng thời gian khác nhau để xác định trách nhiệm tham gia:

Đối với Bảo hiểm y tế

Theo Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên mới thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHYT do người lao động và người sử dụng lao động cùng đóng.

Đối với Bảo hiểm thất nghiệp

Căn cứ Điều 43 Luật Việc làm 2013, người lao động làm việc theo hợp đồng mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng bắt buộc phải tham gia BHTN. Những người ký hợp đồng dưới 03 tháng sẽ không thuộc diện tham gia loại bảo hiểm này.

Lời khuyên pháp lý và sự thay đổi lớn từ năm 2021

Người lao động cần chủ động kiểm tra sổ BHXH và quá trình đóng bảo hiểm của mình để đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ. Việc không đóng bảo hiểm cho lao động đủ điều kiện có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt hành chính nặng nề theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.

Đặc biệt, một thông tin quan trọng cần lưu ý là từ ngày 01/01/2021, khi Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực, loại hình "Hợp đồng lao động theo mùa vụ" sẽ bị bãi bỏ. Thay vào đó, chỉ còn 02 loại hợp đồng là: Hợp đồng lao động không xác định thời hạn và Hợp đồng lao động xác định thời hạn (không quá 36 tháng). Điều này hứa hẹn sẽ mang lại sự bảo vệ tốt hơn và thống nhất hơn về quyền lợi bảo hiểm cho người lao động trong tương lai gần.

Nếu bạn đang làm việc theo chế độ mùa vụ trong năm 2020, hãy đảm bảo rằng mình đã được hưởng đầy đủ các quyền lợi về an sinh xã hội theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.