Trong quá trình làm việc, việc xảy ra sai sót dẫn đến hư hỏng máy móc, thiết bị hay thất thoát tài sản của công ty là điều không ai mong muốn. Tuy nhiên, khi sự cố xảy ra, không ít doanh nghiệp lúng túng trong việc xử lý, dẫn đến những tranh chấp lao động không đáng có. Ngược lại, người lao động cũng thường lo lắng về việc bị trừ lương vô tội vạ.

Để đảm bảo tính công bằng và đúng pháp luật, Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP đã quy định rất rõ ràng về quy trình này.

Quy trình 4 bước xử lý bồi thường thiệt hại chuẩn pháp lý

Theo quy định tại Điều 71 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước sau:

Bước 1: Yêu cầu tường trình bằng văn bản. Ngay khi phát hiện thiệt hại, công ty phải yêu cầu người lao động viết bản tường trình về sự việc. Đây là căn cứ quan trọng để xác định lỗi và mức độ thiệt hại.

Bước 2: Tổ chức cuộc họp xử lý bồi thường. Đây là bước bắt buộc. Thông báo mời họp phải được gửi trước ít nhất 05 ngày làm việc. Thành phần tham dự phải bao gồm: Đại diện tổ chức công đoàn cơ sở, người lao động, luật sư (nếu có) và người đại diện pháp luật (nếu người lao động dưới 15 tuổi).

Bước 3: Lập và ký biên bản họp. Nội dung cuộc họp phải được ghi chép đầy đủ, thông qua và có chữ ký của các bên tham gia. Nếu có người không ký, lý do phải được ghi rõ trong biên bản.

Bước 4: Ban hành quyết định xử lý. Quyết định phải nêu rõ mức thiệt hại, mức bồi thường, hình thức và thời hạn bồi thường.

Thời hiệu xử lý: Những mốc thời gian "vàng" cần lưu ý

Không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có quyền đòi bồi thường. Theo Điều 72 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại là 06 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm.

Đặc biệt, theo khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp không được phép xử lý bồi thường khi người lao động đang nghỉ ốm, thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi hoặc đang bị tạm giữ, tạm giam.

Mức bồi thường: Bao nhiêu là hợp lý?

Việc xác định mức bồi thường không được tùy tiện mà phải dựa trên lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh gia đình của người lao động. Cụ thể:

• Thiệt hại không nghiêm trọng (dưới 10 tháng lương tối thiểu vùng): Mức bồi thường tối đa không quá 03 tháng tiền lương và được khấu trừ dần vào lương hàng tháng theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Lao động 2019.
• Làm mất tài sản hoặc tiêu hao quá định mức: Phải bồi thường một phần hoặc toàn bộ theo giá thị trường hoặc nội quy lao động.
• Trường hợp bất khả kháng: Nếu thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh... mà người lao động đã cố gắng hết sức để khắc phục thì không phải bồi thường theo Điều 130 Bộ luật Lao động 2019.

Việc nắm vững các quy định này giúp người lao động tự bảo vệ mình trước những yêu cầu bồi thường vô lý, đồng thời giúp doanh nghiệp vận hành chuyên nghiệp, tránh các rủi ro pháp lý về sau.