Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc xác định trị giá hải quan không chỉ đơn thuần là con số trên hóa đơn mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để tính thuế và kiểm soát giao dịch. Đối với các doanh nghiệp tư nhân, việc nắm vững cách lập Tờ khai trị giá hải quan mẫu số 01 (HQ/2015-TG1) là điều kiện tiên quyết để đảm bảo quy trình thông quan diễn ra suôn sẻ.

Căn cứ pháp lý quan trọng về trị giá hải quan

Mẫu tờ khai HQ/2015-TG1 được ban hành kèm theo Thông tư 39/2015/TT-BTC ngày 25 tháng 3 năm 2015 của Bộ Tài chính. Đây là văn bản quy định chi tiết về việc xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, dựa trên nền tảng của Luật Hải quan 2014.

Việc khai báo sai lệch trị giá có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng, từ việc bị bác bỏ trị giá giao dịch đến việc bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Do đó, người khai hải quan cần đặc biệt thận trọng khi điền các tiêu chí trên tờ khai này.

Giải mã các tiêu chí trong Tờ khai trị giá hải quan HQ/2015-TG1

Tờ khai trị giá hải quan gồm nhiều phần phức tạp, yêu cầu sự chính xác tuyệt đối giữa chứng từ thực tế và nội dung khai báo. Dưới đây là những điểm mấu chốt mà doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Điều kiện áp dụng trị giá giao dịch

Đây là phần xác định xem lô hàng của bạn có đủ điều kiện để áp dụng phương pháp trị giá giao dịch (phương pháp phổ biến nhất) hay không. Bạn cần trả lời trung thực các câu hỏi từ mục 2 đến mục 5:

• Quyền định đoạt, sử dụng hàng hóa: Người mua có bị hạn chế quyền sử dụng hàng hóa sau khi nhập khẩu không?
• Sự phụ thuộc vào điều kiện: Giá cả có bị ảnh hưởng bởi các điều kiện mà không thể xác định được trị giá hay không?
• Mối quan hệ đặc biệt: Đây là tiêu chí nhạy cảm nhất. Nếu người mua và người bán có mối quan hệ đặc biệt (ví dụ: công ty mẹ - con), bạn phải chứng minh rằng mối quan hệ này không ảnh hưởng đến giá bán.

2. Trị giá hóa đơn và các khoản điều chỉnh

Phần này yêu cầu doanh nghiệp liệt kê chi tiết trị giá giao dịch của từng mặt hàng. Đặc biệt lưu ý các khoản điều chỉnh:

• Các khoản điều chỉnh cộng: Bao gồm chi phí vận chuyển, bảo hiểm, phí bản quyền, phí đóng gói... nếu các khoản này chưa nằm trong giá hóa đơn.
• Các khoản điều chỉnh trừ: Bao gồm các chi phí phát sinh sau khi nhập khẩu như chi phí lắp đặt, bảo trì, thuế nội địa... nếu các khoản này đã bao gồm trong giá hóa đơn.

Lời khuyên cho doanh nghiệp khi lập tờ khai

Để tránh việc bị cơ quan hải quan nghi vấn về trị giá, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn sàng bộ hồ sơ chứng minh bao gồm: Hợp đồng ngoại thương, Hóa đơn thương mại (Invoice), Chứng từ vận tải, và các chứng từ liên quan đến các khoản điều chỉnh cộng/trừ.

"Người khai hải quan phải tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan theo các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung kê khai."

Việc nắm vững quy định tại Thông tư 39/2015/TT-BTC sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong quá trình làm việc với cơ quan hải quan, tối ưu hóa chi phí và thời gian thông quan hàng hóa.