Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính khi không may ốm đau, bệnh tật. Đặc biệt, hình thức tham gia theo hộ gia đình đang ngày càng được phổ biến rộng rãi. Vậy trong năm 2020, quy định về đối tượng, mức đóng và thủ tục mua BHYT hộ gia đình có gì đáng lưu ý? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Tại sao phải tham gia Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014, bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức thực hiện. Điều này có nghĩa là mọi người dân đều có trách nhiệm và quyền lợi tham gia để chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Kể từ ngày 01/01/2016, người tham gia BHYT tự nguyện không còn được mua lẻ tẻ cá nhân mà bắt buộc phải tham gia theo hình thức hộ gia đình. Quy định này nhằm hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân, đồng thời giúp giảm mức đóng cho các thành viên trong cùng một nhà thông qua cơ chế giảm trừ mức phí từ người thứ hai trở đi.

2. Đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế hộ gia đình năm 2020

Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình bao gồm:

• Người có tên trong sổ hộ khẩu: Trừ những người đã thuộc các nhóm đối tượng khác như người lao động, người hưởng lương hưu, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công... đã được cấp thẻ BHYT theo các diện khác.
• Người có tên trong sổ tạm trú: Tương tự như sổ hộ khẩu, những người đăng ký tạm trú tại địa phương cũng có quyền đăng ký mua BHYT tại nơi cư trú.
• Chức sắc, chức việc, nhà tu hành: Những người hoạt động tôn giáo không thuộc diện đóng BHYT bắt buộc khác.
• Người sinh sống trong cơ sở bảo trợ xã hội: Trừ những đối tượng đã được ngân sách Nhà nước hỗ trợ đóng toàn bộ.

3. Mức đóng Bảo hiểm y tế hộ gia đình năm 2020

Tại thời điểm tháng 02/2020, mức đóng BHYT hộ gia đình được tính dựa trên mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng. Công thức tính mức đóng hàng tháng cho các thành viên như sau:

• Người thứ nhất: Đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở = 67.050 đồng/tháng.
• Người thứ hai: Đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất = 46.935 đồng/tháng.
• Người thứ ba: Đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất = 40.230 đồng/tháng.
• Người thứ tư: Đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất = 33.525 đồng/tháng.
• Từ người thứ năm trở đi: Đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất = 26.820 đồng/tháng.

Việc giảm dần mức đóng từ người thứ hai trở đi là một chính sách nhân văn, khuyến khích toàn bộ thành viên trong gia đình cùng tham gia để được bảo vệ y tế toàn diện.

4. Quy trình và thủ tục mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình chi tiết

Để đăng ký mua BHYT hộ gia đình, người dân cần thực hiện theo quy trình hướng dẫn tại Quyết định 595/QĐ-BHXH như sau:

Bước 1: Kê khai thông tin

Người đại diện hộ gia đình đến đại lý thu hoặc cơ quan BHXH xã/phường để nhận và điền thông tin vào các mẫu tờ khai:

• Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS): Dành cho từng thành viên mới tham gia.
• Danh sách hộ gia đình tham gia BHYT (Mẫu DK01): Kê khai toàn bộ các thành viên có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú.

Bước 2: Nộp hồ sơ và đối chiếu giấy tờ

Người dân nộp tờ khai kèm theo các giấy tờ đối chiếu bao gồm:

• Bản sao Sổ hộ khẩu hoặc Sổ tạm trú (kèm bản chính để đối chiếu).
• Bản chính hoặc bản sao thẻ BHYT của các thành viên khác trong hộ đã có thẻ (để xác định mức giảm trừ đóng phí).

Bước 3: Đóng tiền phí bảo hiểm

Sau khi cán bộ tiếp nhận kiểm tra thông tin chính xác, người dân thực hiện đóng tiền phí BHYT theo định kỳ (3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng) tùy theo nhu cầu và khả năng tài chính. Sau khi đóng tiền, bạn sẽ nhận được biên lai thu tiền và giấy hẹn trả kết quả.

Bước 4: Nhận thẻ Bảo hiểm y tế

Căn cứ vào ngày ghi trên giấy hẹn (thường từ 5-7 ngày làm việc), người dân đến nơi nộp hồ sơ ban đầu để nhận thẻ BHYT. Khi đi nhớ mang theo biên lai thu tiền để đối chiếu.

"Bảo hiểm y tế hộ gia đình không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với chính mình và cộng đồng. Việc nắm vững thủ tục sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh kịp thời."

5. Mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình ở đâu?

Hiện nay, để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, cơ quan Bảo hiểm xã hội đã mở rộng mạng lưới điểm thu. Bạn có thể đăng ký mua tại:

• Cơ quan Bảo hiểm xã hội quận, huyện, thị xã nơi cư trú.
• Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn.
• Các đại lý thu BHYT được ủy quyền (thường đặt tại các điểm Bưu điện văn hóa xã hoặc các tổ chức đoàn thể).

Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết trên, quý độc giả đã nắm rõ thủ tục mua bảo hiểm y tế hộ gia đình trong năm 2020 để chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu.