Việc xác định đúng đối tượng và nắm vững các điều kiện giảm trừ gia cảnh là quyền lợi sát sườn của mỗi người nộp thuế. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa số thuế phải nộp mà còn đảm bảo tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Căn cứ theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về đối tượng và thu nhập. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bạn thực hiện đúng quy định này.

1. Nhóm đối tượng là con của người nộp thuế

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, con thuộc diện được giảm trừ bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ hoặc chồng. Tuy nhiên, để được tính là người phụ thuộc, các đối tượng này phải thỏa mãn một trong các điều kiện sau:

• Con dưới 18 tuổi: Được tính đủ theo tháng kể từ khi sinh ra.
• Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật: Phải là người không có khả năng lao động theo quy định của pháp luật về người khuyết tật.
• Con đang theo học: Bao gồm các bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc dạy nghề tại Việt Nam hoặc nước ngoài. Đặc biệt, con đang học bậc phổ thông (kể cả thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) cũng được tính nếu không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không quá 01 triệu đồng.

2. Nhóm đối tượng là vợ/chồng, cha mẹ và các cá nhân khác

Ngoài con cái, người nộp thuế còn có thể đăng ký giảm trừ cho các đối tượng thân nhân khác nếu họ không nơi nương tựa và trực tiếp nuôi dưỡng. Cụ thể:

2.1. Đối tượng cụ thể

Dựa trên khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, danh sách bao gồm:

• Vợ hoặc chồng của người nộp thuế.
• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp.
• Anh, chị, em ruột; ông bà nội ngoại; cô, dì, chú, bác, cậu ruột; cháu ruột (con của anh, chị, em ruột).

2.2. Điều kiện về thu nhập và khả năng lao động

Để được chấp nhận là người phụ thuộc, các cá nhân nêu trên phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe tùy theo độ tuổi:

"Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: Bị khuyết tật, không có khả năng lao động; Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 01 triệu đồng."

Đối với người ngoài độ tuổi lao động, điều kiện duy nhất là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 01 triệu đồng từ mọi nguồn thu nhập.

3. Thủ tục bắt buộc để được hưởng giảm trừ

Một lưu ý quan trọng mà người nộp thuế thường bỏ qua là điều kiện về mã số thuế. Theo điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

"Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu người nộp thuế đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế."

Do đó, trước khi thực hiện đăng ký người phụ thuộc, bạn cần đảm bảo bản thân đã có mã số thuế cá nhân hợp lệ. Việc đăng ký người phụ thuộc cần được thực hiện bằng văn bản và nộp cho cơ quan chi trả thu nhập hoặc cơ quan thuế trực tiếp quản lý.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý độc giả nắm rõ các quy định về giảm trừ gia cảnh để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ thuế của mình.