Chính sách tinh giản biên chế là một trong những nội dung trọng tâm trong tiến trình cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy nhà nước. Để đảm bảo quyền lợi cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc diện tinh giản, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 3538/BNV-TCBC ngày 28/07/2022 hướng dẫn cụ thể các nội dung về tính hưởng chế độ, chính sách tinh giản biên chế.

Cán bộ, công chức cần nắm rõ các quy định về tinh giản biên chế để đảm bảo quyền lợi (ảnh minh họa)

1. Quản lý và sử dụng biên chế sau tinh giản

Việc quản lý, sử dụng biên chế đã thực hiện tinh giản được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 113/2018/NĐ-CP. Theo đó, các cơ quan, tổ chức, đơn vị được sử dụng tối đa 50% số biên chế đã thực hiện tinh giản và giải quyết chế độ nghỉ hưu đúng tuổi hoặc thôi việc theo quy định để tuyển dụng mới, nhằm đảm bảo mục tiêu giảm biên chế theo lộ trình.

2. Đối tượng tinh giản biên chế do sức khỏe không bảo đảm

Đối với những trường hợp sức khỏe không đảm bảo để tiếp tục công tác, việc xác định đối tượng tinh giản được thực hiện theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 143/2020/NĐ-CP. Cụ thể, cán bộ, công chức, viên chức có 02 năm liên tiếp liền kề tại thời điểm xét tinh giản biên chế có tổng số ngày nghỉ làm việc bằng hoặc cao hơn số ngày nghỉ tối đa do ốm đau theo quy định tại khoản 1 Điều 26 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 sẽ thuộc diện xem xét.

3. Cách tính tiền lương tháng hưởng chế độ tinh giản biên chế

Đây là nội dung quan trọng nhất mà người lao động quan tâm. Theo hướng dẫn, tiền lương tháng để tính chế độ thực hiện theo Điều 12 Nghị định 108/2014/NĐ-CP, cụ thể chia thành các nhóm đối tượng:

3.1. Đối với cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp

Tiền lương bao gồm: lương theo ngạch, bậc, chức vụ, chức danh; các khoản phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề và mức chênh lệch bảo lưu lương (nếu có). Các khoản này được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 04/2019/TT-BNV.

Các văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ là căn cứ pháp lý quan trọng để tính toán chế độ (ảnh minh họa)

3.2. Đối với người làm việc trong các công ty nhà nước

• Giai đoạn trước ngày 01/5/2013: Hệ số mức lương tính theo bảng lương ban hành kèm theo Nghị định 205/2004/NĐ-CP đối với các chức danh quản lý chuyên trách.
• Giai đoạn từ ngày 01/5/2013 trở đi: Hệ số mức lương tính theo bảng hệ số mức lương của viên chức quản lý chuyên trách tại Nghị định 51/2013/NĐ-CP.

4. Chính sách nghỉ hưu trước tuổi và cách xác định tuổi

Chính sách nghỉ hưu trước tuổi được thực hiện theo khoản 2 Điều 1 Nghị định 143/2020/NĐ-CP. Đặc biệt, việc xác định tuổi hưởng chính sách phải đối chiếu với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP.

Theo Công văn 4126/BNV-TCBC, đối tượng tinh giản biên chế có tuổi thấp hơn tối đa đủ 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu của năm thực hiện tinh giản và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên sẽ được hưởng các khoản trợ cấp theo quy định.

Ví dụ: Một nam công chức sinh tháng 10/1964, tinh giản vào tháng 8/2021. Tuổi nghỉ hưu năm 2021 là 60 tuổi 03 tháng. Nếu người này có 56 tuổi 10 tháng (thấp hơn 3 năm 5 tháng so với tuổi nghỉ hưu) thì đủ điều kiện hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi.

5. Các chính sách thôi việc và hỗ trợ khác

Ngoài nghỉ hưu trước tuổi, pháp luật còn quy định các chính sách khác như:

• Chính sách thôi việc ngay: Thực hiện theo khoản 4 Điều 1 Nghị định 143/2020/NĐ-CP. Người thôi việc ngay được trợ cấp 03 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm và trợ cấp 1,5 tháng tiền lương cho mỗi năm công tác có đóng BHXH.
• Chính sách thôi việc sau khi học nghề: Thực hiện theo khoản 2 Điều 10 Nghị định 108/2014/NĐ-CP.
• Chính sách đối với người thôi giữ chức vụ lãnh đạo: Áp dụng khi sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện theo Điều 11 Nghị định 108/2014/NĐ-CP.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp các cơ quan thực hiện đúng pháp luật mà còn đảm bảo sự công bằng, minh bạch và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình tinh gọn bộ máy.