Cán bộ kế toán đang rà soát các chứng từ trích lập quỹ dự phòng rủi ro môi trường (Ảnh minh họa)

Trong bối cảnh các hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, việc thiết lập một cơ chế tài chính dự phòng là vô cùng cấp thiết. Theo quy định tại Thông tư 86/2016/TT-BTC, các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có nguy cơ ô nhiễm cao bắt buộc phải thực hiện trích lập Quỹ dự phòng rủi ro và bồi thường thiệt hại về môi trường. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập báo cáo và các quy định liên quan tính đến thời điểm năm 2019.

1. Quỹ dự phòng rủi ro môi trường là gì?

Theo Điều 3 Thông tư 86/2016/TT-BTC, Quỹ dự phòng rủi ro, bồi thường thiệt hại về môi trường của doanh nghiệp là khoản quỹ dùng để bù đắp một phần hoặc toàn bộ thiệt hại đối với các sự cố, hiểm họa môi trường phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh.

"Quỹ dự phòng rủi ro, bồi thường thiệt hại về môi trường của doanh nghiệp: Là Quỹ dùng để bù đắp một phần hoặc toàn bộ thiệt hại đối với rủi ro về môi trường do hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gây ra."

2. Đối tượng nào bắt buộc phải trích lập Quỹ?

Căn cứ Điều 2 Thông tư 86/2016/TT-BTC, các đối tượng sau đây (trừ trường hợp đã mua bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại về môi trường) phải thực hiện trích lập quỹ:

• Hoạt động dầu khí (thăm dò, khai thác, phát triển mỏ).
• Sản xuất, kinh doanh hóa chất và xăng dầu.
• Sử dụng tàu biển chuyên dùng vận chuyển dầu mỏ hoặc hàng hóa nguy hiểm.
• Lưu giữ, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại.

3. Mức trích lập và nguyên tắc quản lý Quỹ năm 2019

Mức trích lập được quy định cụ thể tại Điều 5 Thông tư 86/2016/TT-BTC như sau:

• Tỷ lệ trích: 0,5% trên doanh thu thuần năm về bán hàng và cung cấp dịch vụ.
• Giới hạn: Số tiền trích không vượt quá 5% lợi nhuận trước thuế năm.
• Điểm dừng: Khi số dư Quỹ bằng 10% vốn điều lệ thì tạm dừng trích lập.

Thời điểm trích lập Quỹ là cuối kỳ kế toán năm. Khoản dự phòng này được tính vào giá thành và hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp theo Điều 7 Thông tư 86/2016/TT-BTC.

4. Hướng dẫn lập Báo cáo tình hình trích lập và sử dụng Quỹ

Kết thúc năm tài chính, doanh nghiệp có trách nhiệm lập báo cáo theo mẫu tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 86/2016/TT-BTC. Dưới đây là biểu mẫu chi tiết:

PHỤ LỤC SỐ 01

BÁO CÁO TÌNH HÌNH TRÍCH LẬP VÀ SỬ DỤNG QUỸ DỰ PHÒNG RỦI RO, BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI VỀ MÔI TRƯỜNG

Đơn vị tính: Triệu đồng

Báo cáo này phải được gửi đến Sở Tài chính, Cục Thuế và Sở Tài nguyên Môi trường địa phương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính theo quy định tại Điều 9 Thông tư 86/2016/TT-BTC.