Tầm quan trọng của việc kê khai người phụ thuộc trong quyết toán thuế

Chuyên viên kế toán đang rà soát hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho người lao động (ảnh minh họa)

Trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN), việc xác định và kê khai đầy đủ người phụ thuộc là quyền lợi chính đáng của người nộp thuế nhằm giảm bớt số thuế phải nộp. Bảng kê thông tin người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là tài liệu bắt buộc đi kèm với tờ khai quyết toán thuế mẫu số 05/QTT-TNCN, giúp cơ quan thuế kiểm soát và xác nhận tính hợp lệ của các đối tượng được giảm trừ.

Căn cứ pháp lý áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2019

Tại thời điểm đầu năm 2019, các quy định về thuế TNCN và giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

• Thông tư 111/2013/TT-BTC: Hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định 65/2013/NĐ-CP.
• Thông tư 92/2015/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thuế TNCN nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.
• Thông tư 156/2013/TT-BTC: Hướng dẫn về quản lý thuế và kê khai thuế.

Đối tượng được tính là người phụ thuộc năm 2019

Người phụ thuộc bao gồm những người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng. Cụ thể:

• Con cái: Con dưới 18 tuổi; con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động; con đang theo học tại các bậc học mà không có thu nhập hoặc thu nhập thấp.
• Vợ hoặc chồng: Ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng): Tương tự điều kiện về độ tuổi và khả năng lao động như đối với vợ/chồng.
• Các cá nhân khác: Anh chị em ruột, ông bà nội ngoại, cô dì chú bác... mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng.

Gia đình là đối tượng trọng tâm trong chính sách giảm trừ gia cảnh (ảnh minh họa)

Hướng dẫn chi tiết cách điền Bảng kê thông tin người phụ thuộc

Bảng kê này yêu cầu sự chính xác tuyệt đối về thông tin định danh để tránh trùng lặp người phụ thuộc giữa các người nộp thuế khác nhau. Dưới đây là các mục quan trọng cần lưu ý:

1. Thông tin chung

• Kỳ tính thuế: Ghi rõ năm quyết toán (Ví dụ: Năm 2018 cho kỳ quyết toán đầu năm 2019).
• Mã số thuế (MST): Điền chính xác MST của cá nhân người nộp thuế hoặc tổ chức chi trả thu nhập thực hiện quyết toán thay.

2. Thông tin chi tiết về người phụ thuộc

Trong bảng kê, bạn cần hoàn thiện các cột sau:

• Họ và tên người phụ thuộc: Viết chữ in hoa có dấu.
• Ngày sinh: Ghi theo định dạng ngày/tháng/năm.
• Mã số thuế người phụ thuộc: Nếu người phụ thuộc đã được cấp MST, bắt buộc phải điền mục này.
• Giấy tờ định danh: Số CMND hoặc Hộ chiếu (đối với người có quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài).
• Quan hệ với người nộp thuế: Ghi rõ là con, vợ, chồng, bố, mẹ...
• Thời gian tính giảm trừ: Ghi rõ từ tháng nào đến tháng nào trong năm tính thuế.

Lưu ý: Đối với người phụ thuộc chưa có MST hoặc CMND (như trẻ em), cần kê khai chi tiết thông tin trên Giấy khai sinh bao gồm: Số quyển, số giấy khai sinh, nơi đăng ký (Quốc gia, Tỉnh/Thành phố, Quận/Huyện, Phường/Xã).

Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng năm 2019

Theo quy định hiện hành tại thời điểm tháng 01/2019, mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng như sau:

1. Mức giảm trừ đối với người nộp thuế: 9 triệu đồng/tháng (108 triệu đồng/năm).
2. Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 3,6 triệu đồng/tháng.

Việc nắm vững cách lập bảng kê không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế mà còn giúp người lao động tối ưu hóa thu nhập thực nhận của mình.

Kết luận và lời khuyên pháp lý

Người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc (như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, xác nhận mức thu nhập...) để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra. Việc kê khai gian lận thông tin người phụ thuộc có thể dẫn đến các hình phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định pháp luật.