Trong quan hệ lao động, hợp đồng lao động không chỉ là tờ giấy ghi nhận sự thỏa thuận mà còn là 'lá chắn' pháp lý quan trọng nhất bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người vẫn còn mơ hồ về những nội dung bắt buộc phải có trong bản hợp đồng này. Dựa trên bối cảnh pháp luật năm 2019, bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điều khoản 'sống còn' mà bạn tuyệt đối không được bỏ qua.

Hợp đồng lao động là gì và tại sao nó lại quan trọng?

Theo quy định tại Điều 15 Bộ luật Lao động 2012, hợp đồng lao động được định nghĩa là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.

"Hợp đồng lao động là sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động."

Việc hiểu rõ bản chất của hợp đồng giúp các bên xác lập một mối quan hệ minh bạch, công bằng. Nếu thiếu đi sự thỏa thuận rõ ràng, người lao động thường là bên yếu thế và dễ gặp rủi ro khi có tranh chấp xảy ra.

Giao kết hợp đồng lao động là bước khởi đầu quan trọng cho mọi quan hệ công việc (ảnh minh họa)

10 nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng lao động năm 2019

Căn cứ vào Điều 23 Bộ luật Lao động 2012, được hướng dẫn chi tiết bởi Điều 4 Nghị định 05/2015/NĐ-CP và sửa đổi bởi Nghị định 148/2018/NĐ-CP, một bản hợp đồng lao động chuẩn mực phải bao gồm các nội dung sau:

1. Thông tin của người sử dụng lao động

Phải ghi rõ tên doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập. Địa chỉ trụ sở chính và thông tin của người đại diện theo pháp luật (họ tên, ngày sinh, số CMND/Hộ chiếu, chức danh) là những yếu tố không thể thiếu để xác định tư cách pháp nhân của bên thuê mướn.

2. Thông tin của người lao động

Bao gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ nơi cư trú và số CMND hoặc giấy tờ hợp pháp khác. Đối với lao động là người nước ngoài, cần ghi rõ số giấy phép lao động. Đặc biệt, với người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi, phải có văn bản đồng ý của người đại diện theo pháp luật.

3. Công việc và địa điểm làm việc

Đây là nội dung trọng tâm để tránh việc người sử dụng lao động điều chuyển công việc tùy tiện. Cần mô tả rõ phạm vi công việc và địa điểm làm việc chính. Nếu làm việc ở nhiều nơi, phải liệt kê các địa điểm đó trong hợp đồng.

4. Thời hạn của hợp đồng lao động

Hợp đồng phải xác định rõ là loại không xác định thời hạn, xác định thời hạn (từ 12 đến 36 tháng) hay hợp đồng theo mùa vụ. Thời điểm bắt đầu và kết thúc hiệu lực của hợp đồng cần được ghi chính xác đến từng ngày.

5. Mức lương, hình thức và thời hạn trả lương

Mức lương phải được ghi rõ bằng con số cụ thể (không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng). Các bên cũng cần thỏa thuận về phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác, hình thức trả lương (tiền mặt hoặc chuyển khoản) và kỳ hạn trả lương định kỳ.

6. Chế độ nâng bậc, nâng lương

Điều khoản này giúp người lao động có lộ trình phát triển rõ ràng. Các bên thỏa thuận về điều kiện, thời gian và mức lương sau khi được nâng bậc hoặc dẫn chiếu theo quy chế lương thưởng của doanh nghiệp.

7. Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi

Phải tuân thủ quy định về số giờ làm việc tối đa trong ngày/tuần, thời gian nghỉ giải lao, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ tết và nghỉ hằng năm có hưởng lương.

8. Trang bị bảo hộ lao động

Ghi rõ các loại phương tiện bảo hộ lao động mà người lao động được cấp phát tùy theo tính chất công việc để đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động.

9. Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm y tế

Đây là quyền lợi bắt buộc. Hợp đồng phải ghi nhận việc đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật hiện hành.

10. Đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề

Quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc đào tạo, bồi dưỡng, đặc biệt là vấn đề kinh phí và thời gian cam kết làm việc sau đào tạo.

Mọi điều khoản trong hợp đồng cần được xem xét kỹ lưỡng trước khi đặt bút ký (ảnh minh họa)

Lưu ý đối với các công việc đặc thù

Ngoài các nội dung cơ bản nêu trên, pháp luật lao động năm 2019 còn cho phép linh hoạt bổ sung các điều khoản đối với một số ngành nghề đặc thù:

• Bí mật kinh doanh, công nghệ: Hai bên có thể thỏa thuận riêng về việc bảo vệ bí mật, thời hạn bảo mật và mức bồi thường nếu vi phạm.
• Lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp: Có thể thỏa thuận thêm về phương thức giải quyết khi gặp thiên tai, hỏa hoạn hoặc điều kiện thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến sản xuất.

Việc nắm vững các quy định về nội dung hợp đồng lao động không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi đàm phán mà còn là cơ sở vững chắc để bảo vệ mình trước những biến động trong quan hệ lao động. Đừng ngần ngại yêu cầu sửa đổi hoặc bổ sung nếu thấy hợp đồng thiếu đi những nội dung thiết yếu nêu trên.