Ngày 01/06/2021, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn về thuế GTGT, thuế TNCN và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây được xem là văn bản thay thế quan trọng cho Thông tư 92/2015/TT-BTC, mang đến những thay đổi căn bản trong cách thức tính và nộp thuế của hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước từ ngày 01/08/2021.

1. Phương pháp kê khai: Bước tiến mới cho hộ kinh doanh quy mô lớn

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 5 Thông tư 40/2021/TT-BTC là việc áp dụng phương pháp kê khai. Phương pháp này bắt buộc áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh quy mô lớn hoặc những hộ chưa đạt quy mô lớn nhưng tự nguyện lựa chọn.

Đặc điểm của phương pháp này là:

• Phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định.
• Khai thuế theo tháng hoặc theo quý (nếu đủ điều kiện).
• Đặc biệt: Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai không phải quyết toán thuế.

"Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai không phải quyết toán thuế." (Khoản 5 Điều 5 Thông tư 40/2021/TT-BTC)

2. Phương pháp khoán: Vẫn duy trì nhưng có sự siết chặt

Đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, không thuộc diện kê khai, Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC vẫn duy trì phương pháp khoán. Tuy nhiên, cơ quan thuế sẽ tăng cường giám sát doanh thu thực tế để đảm bảo tính công bằng.

Hộ khoán không bắt buộc thực hiện chế độ kế toán nhưng nếu có nhu cầu sử dụng hóa đơn lẻ thì phải khai thuế riêng cho từng lần phát sinh doanh thu trên hóa đơn đó.

3. Phương pháp tính thuế theo từng lần phát sinh

Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 40/2021/TT-BTC, phương pháp này áp dụng cho cá nhân kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm cố định như:

• Cá nhân kinh doanh lưu động.
• Chủ thầu xây dựng tư nhân.
• Cá nhân chuyển nhượng tên miền internet quốc gia ".vn".
• Cá nhân có thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số.

4. Tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay: Trách nhiệm mới của doanh nghiệp

Đây là nội dung cực kỳ quan trọng tại Điều 8 Thông tư 40/2021/TT-BTC. Các tổ chức có hợp tác kinh doanh với cá nhân, hoặc thuê tài sản của cá nhân (có thỏa thuận nộp thuế thay) sẽ phải có trách nhiệm khai và nộp thuế thay cho cá nhân đó.

Đặc biệt, các sàn giao dịch thương mại điện tử cũng nằm trong lộ trình phải thực hiện khai thuế thay, nộp thuế thay cho người bán trên sàn, giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh online.

Lời khuyên pháp lý cho hộ kinh doanh

Với việc Thông tư 40/2021/TT-BTC có hiệu lực từ 01/08/2021, các hộ kinh doanh cần chủ động rà soát quy mô doanh thu và hình thức kinh doanh của mình để lựa chọn phương pháp nộp thuế phù hợp. Việc chuyển đổi sang phương pháp kê khai đối với các hộ lớn không chỉ là nghĩa vụ mà còn giúp chuyên nghiệp hóa quản lý tài chính doanh nghiệp.