Trong lộ trình chuẩn hóa trình độ nhà giáo và thăng hạng viên chức, giáo viên thường xuyên tiếp xúc với hai loại văn bằng quan trọng: Chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm và Chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp. Tuy nhiên, không ít thầy cô vẫn còn nhầm lẫn về mục đích, đối tượng và giá trị sử dụng của từng loại. Việc hiểu sai có thể dẫn đến những sai sót trong hồ sơ tuyển dụng hoặc bỏ lỡ cơ hội thăng hạng, tăng lương.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm: "Tấm vé" để đứng trên bục giảng

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm là văn bằng chứng nhận một cá nhân đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng về kỹ năng, phương pháp giảng dạy, tâm lý giáo dục... dành cho những người không được đào tạo bài bản tại các trường sư phạm nhưng có nguyện vọng trở thành giáo viên.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019, trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:

"Có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông. Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm."

Như vậy, loại chứng chỉ này là điều kiện bắt buộc đối với những người tốt nghiệp đại học các chuyên ngành khác (như Kỹ sư, Cử nhân ngôn ngữ, Cử nhân kinh tế...) muốn tham gia giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Hiện nay, chương trình bồi dưỡng này được thực hiện theo các văn bản như Thông tư 12/2021/TT-BGDĐT.

Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp: Điều kiện để thăng hạng và giữ hạng

Khác với nghiệp vụ sư phạm, chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp (CDNN) là loại chứng chỉ dành cho những người đã là viên chức giáo viên. Đây là căn cứ để đánh giá năng lực quản lý, chuyên môn nghiệp vụ theo từng hạng chức danh (Hạng I, II, III).

Một bước ngoặt lớn trong quy định pháp luật là sự ra đời của Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT (có hiệu lực từ ngày 30/05/2023). Theo đó, thay vì mỗi hạng giáo viên phải có một chứng chỉ riêng như trước đây, hiện nay giáo viên các cấp chỉ cần 01 chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn CDNN dùng chung cho các hạng.

Chứng chỉ này là điều kiện cần để giáo viên:

• Được bổ nhiệm vào hạng chức danh nghề nghiệp sau khi hết thời gian tập sự.
• Đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng lên hạng cao hơn.
• Đảm bảo tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Bảng so sánh chi tiết để phân biệt

Để giúp quý thầy cô có cái nhìn tổng quan nhất, dưới đây là bảng so sánh dựa trên các tiêu chí pháp lý hiện hành:

Lời khuyên cho giáo viên trong năm 2024

Với những thay đổi tích cực từ Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT, gánh nặng về văn bằng chứng chỉ đối với giáo viên đã được giảm bớt đáng kể. Tuy nhiên, thầy cô cần lưu ý:

1. Kiểm tra tính hợp lệ: Các chứng chỉ bồi dưỡng phải được cấp bởi các cơ sở đào tạo có thẩm quyền theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Chứng chỉ cũ vẫn có giá trị: Nếu thầy cô đã có chứng chỉ CDNN theo hạng cũ (hạng I, II, III) thì vẫn được công nhận tương đương và có giá trị sử dụng cho việc thăng hạng sau này mà không cần học lại chứng chỉ dùng chung mới.
3. Lộ trình chuẩn hóa: Đối với giáo viên mới, hãy chủ động hoàn thành chứng chỉ CDNN ngay trong thời gian tập sự để sớm được bổ nhiệm chính thức vào hạng chức danh nghề nghiệp.

Việc nắm vững các quy định về chứng chỉ không chỉ giúp giáo viên tự tin hơn trong công tác mà còn là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi chính đáng về lương và phụ cấp trong sự nghiệp giáo dục.