Việc chấm dứt hoạt động kinh doanh không đơn thuần chỉ là đóng cửa cửa hàng. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 01/2021/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2019 áp dụng từ đầu năm 2021, các chủ hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý đến quy trình "đóng" mã số thuế và hoàn tất nghĩa vụ tài chính để tránh những rắc rối pháp lý về sau.

1. Chấm dứt hiệu lực mã số thuế - Bước đi tiên quyết

Nhiều chủ hộ kinh doanh lầm tưởng rằng chỉ cần nộp thông báo lên UBND cấp huyện là xong. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế phải thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế khi chấm dứt hoạt động kinh doanh.

"1. Người nộp thuế đăng ký thuế cùng với đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hợp tác xã, đăng ký kinh doanh thì thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc giải thể, phá sản;..."

Việc này đảm bảo rằng cơ quan thuế ghi nhận trạng thái ngừng hoạt động của hộ, từ đó dừng phát sinh các nghĩa vụ thuế khoán hoặc thuế kê khai trong tương lai. Một điểm đáng lưu ý là mã số thuế của hộ kinh doanh khi chấm dứt thì mã số thuế của cá nhân chủ hộ vẫn tồn tại để thực hiện các nghĩa vụ thuế cá nhân khác.

2. Hoàn tất nghĩa vụ tài chính: Trách nhiệm vô hạn của chủ hộ

Khác với công ty trách nhiệm hữu hạn, chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ. Khoản 2 Điều 92 Nghị định 01/2021/NĐ-CP nhấn mạnh:

"Hộ kinh doanh có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản nợ, gồm cả nợ thuế và nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện trước khi nộp hồ sơ chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh, trừ trường hợp hộ kinh doanh và chủ nợ có thỏa thuận khác."

Theo hướng dẫn tại khoản 2 Điều 15 Thông tư 105/2020/TT-BTC, chủ hộ phải:

• Nộp báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn (nếu có).
• Hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế và xử lý số tiền thuế nộp thừa.
• Đối với hộ kê khai, phải hoàn thành nộp hồ sơ khai thuế và quyết toán thuế đến thời điểm chấm dứt.

3. Quy trình thông báo chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh

Sau khi đã có thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế từ cơ quan thuế, chủ hộ tiến hành nộp hồ sơ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc UBND cấp huyện.

Hồ sơ bao gồm:

• Thông báo chấm dứt nội dung đăng ký hộ kinh doanh (theo mẫu).
• Văn bản xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế của cơ quan thuế.
• Bản gốc Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
• Biên bản họp thành viên hộ gia đình (nếu hộ do nhóm cá nhân/hộ gia đình thành lập).

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ ra thông báo chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh trên hệ thống thông tin quốc gia.

Lời khuyên pháp lý: Để quá trình giải thể diễn ra suôn sẻ, chủ hộ nên chủ động đối chiếu công nợ thuế sớm. Việc nợ thuế không chỉ khiến hồ sơ bị đình trệ mà còn có thể dẫn đến các biện pháp cưỡng chế hành chính nghiêm ngặt.